Werkgroep 18e Eeuw

Verschenen

Ontbreekt er een publicatie, of heeft u een toelichting bij één van de vermelde titels? Geef het aan ons door via het formulier!

Spaans, Joke, Trudelien van 't Hof m.m.v. Dunja Hak, 'Het Beroemde Rome'. Spotprenten op de paus, in een pleidooi voor een 'Nederlandse' katholieke kerk, 1705-1724. Verloren, Hilversum, ISBN 978-90-8704-129-8.

Boven, Maarten W. van (ed.), Afscheid van de wereld. Het eigen levensverhaal van Boudewijn Donker Curtius, politicus, advocaat en rechter in de Bataafs-Franse tijd. Verloren, Hilversum, ISBN 978-90-8704-129-9.

Gras, Henk, 'Een stad waar men zich koninklijk kan vervelen.'De modernisering van de theatrale vermakelijkheden buiten de schouwburg in Rotterdam, circa 1770-1860.

Dragtenstein, Frank, Alles voor de vrede. De brieven van Boston Band tussen 1757 en 1763.

Boston Band was een van de leiders van de opstandige slaven in Oost-Suriname. Zijn brieven zijn uniek omdat het verboden was voor slaven om te lezen en schrijven. € 14,95. Uitgeverij Amrit. Bestellen: uitgeverij@amcon.nl

Baartmans, Jacques, Robert Jasper baron van der Cappellen tot den Marsch (1743-1814). Regent, democraat en huisvader. Uitgeverij Verloren, Hilversum. ISBN 978-90-8704-150-2.

Sauter, Michael J., Visions of the Enlightenment, the Edict on Religion of 1788 and the Politics of the Public Sphere in Eighteenth-Century Prussia. Leiden 2009.

Hunt, Lynn, Margaret C. Jacob, and Wijnand Mijnhardt, The Book That Changed Europe, Picart and Bernard's Religious Ceremonies of the World. Harvard University Press 2010.

Hunt, Lynn, Margaret Jacob, and Wijnand Mijnhardt (ed.), Bernard Picart and the First Global Vision of Religion. Getty Research Institute 2010.

Cornwall, Robert D. & William Gibson (ed.), Religion, politics and dissent, 1660-1832: essays in honour of James E. Bradley. Ashgate 2010.

Ward, Bruce K., Redeeming the Enlightenment, Christianity and the Liberal Virtues. Eerdmans 2010.

Stroumsa, Guy G. A new Science, the Discovery of Religion in the Age of Reason. Harvard University Press 2010.

Hardtwig, Wolfgang (ed.), Die Aufklärung und ihre Weltwirkung, Geschichte und Gesellschaft. Sonderheft 23, 2010.

Hanley, Ryan Patrick & Darrin McMahon (ed.), The Enlightenment. Abingdon 2009-2010.

Dit is een overzichtswerk met sleutelpublicaties over de Verlichting,(o.a. van Wijand Mijnhardt). Het zijn vijf delen met de volgende onderwerpen: Definition / Knowledge / Civilization / Power / Revolutions

Deursen, A.Th. van, De Gouden Eeuw compleet. Omnibus met drie boeken: Mensen van klein vermogen, Een dorp in de polder en Maurits van Nassau. Niet verkrijgbaar in de boekhandel. Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam, ISBN 978.90.35135.710

Geyl, Pieter, Ik die zo weinig in mijn verleden leef. Autobiografie van de historicus Pieter Geyl (1887-1966) Uitgave bezorgd door Wim Berkelaar, Leen Dorsman en Pieter van Hees. Uitgeverij Wereldbibliotheek, Amsterdam 2009. ISBN 978.90.28422.865

Mirjam de Baar en Mathilde van Dijk red., Herinnering en identiteit in het vrijzinnig protestantisme. Opstellen aangeboden aan prof. dr. E.H. Cossee bij zijn afscheid als hoogleraar. Verloren, Hilversum 2009. ISBN 978.90.8704.138.0

Safranski, Rüdiger, Goethe & Schiller. Geschichte einer Freundschaft. Hanser Verlag, München 2009, ISBN 978-3-446-23326-3.

Sophie Gee, Making Waste: Leftovers and the Eighteenth-Century Imagination, Princton Univeristy Press, USA,2009. ISBN: 978-0-691-13984-5(ISBN 978.1.4008.3212.5 e-book, 2010, $ 26,95

Faits, genre, fiction/Facts, gender, fiction. Cahiers Isabelle de Charrière/Belle van Zuylen Papers.No. 4. Genootschap Belle van Zuylen, UU, 2009.

Hendrik van Wijn, Over paën, peën, piën, poën, puën Cahiers voor Taalkunde 29.

Bij de Stichting Neerlandistiek VU is onlangs verschenen: Hendrik van Wijn, Over paën, peën, piën, poën, puën. Deze uitgave van een taalkundige verhandeling uit 1762 is ingeleid en bezorgd door Lianne Broekman. Het boekje bevat een tekst die de latere rijksarchivaris Hendrik van Wijn (1740-1813) in het studentengezelschap Minima crescunt heeft voorgedragen, maar die ongepubliceerd was gebleven. Van Wijns verhandeling laat de toepassing zien van de ‘Griekse methode’ (d.w.z. die van de linguïsten-classici Tiberius Hemsterhuis en L.C. Valckenaer) op het Nederlands, en wel waar het de wortel p betreft, die de grondbetekenis ‘drukken’ zou hebben. Interessant is dat in de kringen van taalkundig geïnteresseerde studenten in de jaren zestig, maar ook later nog, deze Griekse methode superieur werd geacht aan het bekende werk van Lambert ten Kate. De tekst laat ook iets zien van het taalkundig klimaat in de tijd dat de Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde in 1766 werd opgericht, een gebeurtenis waarbij ook Hendrik van Wijn betrokken was.
De tekst van Van Wijn is uitvoerig geannoteerd en voorzien van een inleiding, waarin een overzicht wordt gegeven van leven en werk van de auteur en waarin tevens zijn taalkundige opvattingen aan de orde komen. Vier informatieve bijlagen zijn toegevoegd.
Hendrik van Wijn, Over paën, peën, piën, poën, puën is verschenen als deel 29 in de reeks Cahiers voor Taalkunde. Deze uitgave, die 67 pagina’s telt, kost 12,50 euro en is te bestellen bij de Stichting Neerlandistiek VU Amsterdam, De Boelelaan 1105, NL-1081 HV Amsterdam (ISBN 978-90-8880-013-9), of bij Nodus Publikationen, Postfach 5725, D-48031 Münster, BRD (elverdissen.net/~nodus). Het Duitse ISBN is 978-3-89323-535-3).

De Nieuwe Hollandsche Schouwburg, Eerste-Zesde deel (Amsterdam 1751-1761) Facsimile-uitgave. Uitgeverij Drie Koningen, Enkhuizen. ISBN 9789075770377.
en Jos Koning, De Nieuwe Hollandsche Schouwburg 1751-1771: het einde van een tijdperk in de Amsterdamse muziek. Stichting Twee Violen en een Bas, Nijmegen. ISBN 9789081495318.

Eveline Koolhaas-Grosfeld, Eveline, De ontdekking van de Nederlander in boeken en prenten rond 1800. Walburg Pers, Zutphen, ISBN 978.90.5730.648.8

Als Nederlanders ooit een reden hadden om zich af te vragen wie zij waren dan was het wel rond 1800. De staatsvorm was in korte tijd drie keer gewijzigd en op het Europese toneel was hun artistieke, politieke en economische rol al eerder uitgespeeld. Deze achteruitgang werd geweten aan een gebrek aan nationaliteitsbesef en saamhorigheidsgevoel. Betere kennis van het vaderlandse verleden en onze nationale helden zou een deel van de oplossing zijn, hoopte men toen ook al. In de beweging voor culturele natievorming die vervolgens op gang kwam speelde de Amsterdamse prent- en boekuitgever Evert Maaskamp (1769-1834) een unieke rol. Zijn belangrijkste uitgave – een etnografische serie klederdrachtprenten – bezorgde niet alleen de Nederlandse prentkunst weer een goede reputatie, maar gaf ook de Nederlanders een nieuw gezicht.

Marion Peters, De Wijze koopman. Uitgeverij Prometheus, Amsterdam. ISBN 9789035134126.

Nicolaes Witsen was naast burgemeester en VOC-bewindhebber van Amsterdam ook een bevlogen liefhebber van wetenschap. De ongekend grote schaal waarop hij als particulier zijn navorsingen verrichtte, was volstrekt uniek. Naast een enorme collectie curiositeiten resulteerde dit in een encyclopedisch werk over de scheepsbouw en een boek en kaart over ‘Tartarije’. Zijn inspanningen waren vooral op de vergroting van de handel met Rusland en Azië gericht. Zo werd Nicolaes Witsen de ‘mercator sapiens’ of ‘wijze koopman’ bij uitstek. Zonder patronage zou zijn onderzoek nooit van de grond zijn gekomen. Dankzij dit systeem van dienst en wederdienst bouwde hij over de wereld een uitgebreid netwerk van informanten op.

Immanuel Kant, De religie binnen de grenzen van de rede. Uitgeverij Boom, Amsterdam. ISBN 9789085069058.

Dit geschrift is Kants reflectie op het ‘radicale kwaad’ in de menselijke natuur. Hij onderzoekt daarbij of het goede over dit kwaad kan zegevieren, en welke rol de religie daarbij kan spelen. Ook vandaag de dag is dit boek nog verrassend actueel. Wat kan ik kennen? Wat moet ik doen? Wat mag ik hopen? Deze drie vragen vormen het centrale punt in de filosofie van Kant. De vraag naar de grondslag en de betekenis van het geloof (wat mag ik hopen?) vinden we reeds in de drie grote Kritieken van Kant, maar de meest uitvoerige behandeling ervan treffen we aan in de in 1793 verschenen tekst De religie binnen de grenzen van de rede.

Lau Kanen, Schubert in het Nederlands. Herdichting van zijn liedteksten. Uitgeverij Papieren Tijger. ISBN 9789067282338.

Deze tweetalige bundel bestaat uit ruim honderd in het Nederlands herdichtte teksten van Schubertliederen, dat wil zeggen. van Duitse gedichten waarop Schubert liederen heeft gecomponeerd. Het zijn gedichten van Goethe (o.a. Erlkönig, Gretchen am Spinnrade, Der Musensohn), van Schiller, maar ook van Schlegel en van Schuberts vrienden Mayrhofer, Schober, Seidl en vele anderen.

Harald Deceulaer en Arnold Schillings, Inventaris van het archief van de Raad van Brabant. Processen van de particulieren (eerste reeks), 1574-1794 (vnl. 1670-1794) (Rijksarchief te Brussel, Inventarissen I 57), Brussel, 2009, 392 p. Publicatienummer 4842, prijs: 15 euro.

De Raad van Brabant was tijdens het ancien régime de hoogste rechtbank voor het hertogdom Brabant, de Landen van Overmaas en het hertogdom Limburg. De meeste procesdossiers dateren uit de 17de en 18de eeuw. Het archief wordt bewaard in het Rijksarchief te Brussel (Anderlecht).
Waarover gaan deze dossiers? Vrijwel alle aspecten van het leven waarover conflicten kunnen ontstaan, komen voor. Het gaat o.a. om erfenissen, handelstransacties, afrekeningen, schulden, kapitaal, gronden, verpachtingen, giften, huishuur, bruidsschatten, huwelijksbeloften, eer, seksualiteit, zwangerschap. De dossiers geven een bijzonder levendig beeld van het leven in de 17de en 18de eeuw.
De inventaris bevat 2.788 beschrijvingen en beschrijft 67 meter archief. Er zijn verwijzingen naar zo'n 5700 personen. Het is mogelijk om deze op te zoeken via de index van de inventaris, maar ook via de zoekmachine "zoeken naar personen" op de website van het Rijksarchief.

Annemarie Nooijen, Unserm grossen Bekker ein Denkmal? Balthasar Bekkers 'Betoverde Weereld' in den deutschen Landen zwischen Orthodoxie und Aufklärung. Waxman Verlag, Münster/New York/München/Berlin, 2009. ISBN 9783830922254.

In het Duitse taalgebied werd er gedurende de hele 18e eeuw heftig gediscussieerd over de macht van de duivel en demonen. Tegen de heksenvervolgingen en kritiek op enkele opzienbarende gevallen van exorcisme werden filosofische - voornamelijk Cartesiaanse- en theologische argumenten aangevoerd. Allen beriepen zich op de Nederlandse Pastoor Balthasar Bekker (1634-1698), die met zijn Betoverde Weereld (1691-1693) het bijgeloof uitbande en de Verlichting binnen het protestantisme als een 'tweede reformatie' onder de aandacht wilde brengen. De talrijke reacties op Bekker in de jaren tussen de eerste (1693) en de tweede (1781-1782) vertaling van zijn boek, worden in het werk van Nooijen tot in detail geanalyseerd. Zij reconstrueert zo de invloed van Bekker op het Duitse geestelijke leven evenals de maatschappelijke invloed hiervan. Tevens toont zij aan hoe op dit terrein Nederlandse opvattingen van invloed zijn geweest binnen het Duitse verlichte denken.

'Faits, genre, fiction/Facts, gender, fiction' (Cahiers Isabelle de Charrière/Belle van Zuylen. Te bestellen bij marjoleinhogewind@planet.nl, de kosten bedragen €12,50 incl. verzendkosten.

Naast artikelen en boekrecensies, kunt u hierin enkele niet eerder gepubliceerde brieven - aan en over Isabelle de Charrière - lezen.

Joris Oddens, Een vorstelijk voorland. Gerard Hinlopen op reis naar Istanbul (1670-1671). Walburg Pers, Zutphen. ISBN 9789057306020.

Richard Holmes, De tijd van verwondering. De ontdekking van de moderne wetenschap. Uitgeverij Contact, Amsterdam. ISBN 9789025417062.

Fiedrich Schiller, Brieven over de esthetische opvoeding van de mens. Vertaald door Aart Leemhuis. Herziene uitgave. Octavo, Amsterdam november 2009. ISBN 978.94.90334.02.4.

De Duitse dichter, filosoof, historicus en toneelschrijver Friedrich Schiller (1759-1805) voerde in 1793 met de hertog Von Augustenburg een intensieve correspondentie: Brieven over de esthetische opvoeding van de mens. Deze correspondentie behoort tot de belangrijkste filosofische werken van de vroege Duitse Romantiek. De zijns inziens catastrofale gevolgen van de Franse Revolutie maken dat Schiller geen heil meer verwacht van politieke middelen en alleen het niet-politieke middel van de kunst in staat acht de moderne maatschappij te humaniseren.

Jan Bos & Erik Geleijns, Boekenwijsheid. Drie eeuwen kennis en cultuur in 30 bijzondere boeken. Walburgpers, Zutphen, 2009. ISBN 978.90.5730.625.9

Boekenwijsheid is verschenen ter gelegenheid van de gelijknamige tentoonstelling die in het Meermanno Museum te Den Haag plaatsvindt vanaf 3 oktober a.s. Voor dit boek kozen dertig gerenommeerde wetenschappers een boek uit de periode 1540-1800, dat zij voor hun vakgebied als kenmerkend beschouwen. Het kon gaan om werken die algemeen als belangrijk beschouwd worden, maar ook om ten onrechte vergeten boeken, om prachtig geïllustreerde folianten, maar ook om onooglijke kleine boekjes.

Alpita de Jong. Knooppunt Halbertsma. Joast Hiddes Halbertsma (1789-1869) en andere Europese geleerden over het Fries en andere talen, over wetenschap en over de samenleving. Verloren, Hilversum, 2009. ISBN 978.90.8704.134.2.

De Friese schrijver, taalgeleerde en doopsgezind dominee Halbertsma, onderhield contacten met een groot aantal andere Europese taalgeleerden. In zijn bewaard gebleven brieven wordt de stand van zaken met betrekking tot het taalonderzoek uitgewisseld. Uit deze studie blijkt dat Halbertsma met zijn bemoeienis met het Fries, niet zozeer een regionale Friese cultuur wilde versterken, maar een bijdrage wilde leveren aan de opbouw van Nederland en Europa.

Rhijnvis Feith, De ouderdom. Ingeleid en toegelicht door Marinus van Hattum. Eonpers, Amstelveen , 2009. ISBN978.90.77246.27.6.

Albert Buursma, 'Deze bekommerlijke tijden': armenzorg, armen en armoede in de stad Groningen 1594-1795. Koninklijke Van Gorcum, Assen, 2009. ISBN 978.90.232.4519.3.

Gerrit Verhoeven, Anders reizen? Evoluties in vroegmoderne reiservaringen van Hollandse en Brabantse elites (1600-1750). Verloren, Hilversum, 2009. ISBN 978.90.8704.092.5.

Vroegmoderne reisverhalen bestaan in allerlei maten en gewichten, van prachtige boekbanden, verguld op snee en in stijlvol handschrift tot slordige aantekeningen in de marge van een beduimelde almanak. Sommige reizen lieten ook hun sporen na in brieven en dagboeken, in kurkdroge kwitanties, in genealogieën of in de materiële cultuur. Op basis van deze bronnen heeft Gerrit Verhoeven evoluties in de reiscultuur van Hollandse en Brabantse elites onderzocht.
Verhoeven verklaart waarom men de klassieke Grand Tour naar Italië langzaam inruilde voor kortere plezierreisjes in de Nederlanden of de buurlanden. Hij laat zien welke sociale groepen de koets namen naar Parijs, Rome of Berlijn en wat hen motiveerde om te reizen. En hij probeert te achterhalen waarom ze zich onderweg onderweg blind staarden op Italiaanse schilderijen, waarom ze veldslagen en belegeringen herdachten, door baroktuinen slenterden of een massa spulletjes kochten in de Parijse boetieks.

Ans J. Veltman-van den Bos en Jan de Vet (red.), Par Amitié. De Vriendenrol van Petronella Moens (1762-1843). Uitgeverij Vantilt, Nijmegen 2009. ISBN 9789460040146

Een volledige transcriptie van dit waardevolle document, royaal geannoteerd door Ans J. Veltman-van den Bos en Jan de Vet. De inleidende hoofdstukken van Par Amitié behandelen respectievelijk het vriendenboek als een historisch genre en de plaats van Moens' album daarbinnen, toenmalige opvattingen over vriendschap, Moens' blindheid en de door inscriptoren gebruikte versvormen. Als bijlagen voor verdere studie bevat deze uitgave een genealogisch overzicht, alfabetisch, chronologisch en volgens het album geordende registers van scribenten, beginregels van alle bijdragen en een uitgebreide literatuurlijst.

Wilfried Uitterhoeve, Cornelis Kraijenhoff 1758-1840. Een loopbaan onder vijf regeervormen.

Deze biografie portretteert een zeer veelzijdig man. Cornelis Kraijenhoff was medicus, natuurkundige, waterstaatkundige, topograaf, militair ingenieur, minister van Oorlog. Hij speelde een rol in alle politieke en militaire keerpunten van zijn tijd: 1787, 1795, 1799, 1809 / 1810, 1813. Even belangrijk waren zijn grote projecten: de driehoeksmeting voor de eerste exacte kaart van het land; zijn waterstaatkundige opmetingen die leidden tot het landelijk maken van het Amsterdams peil; de (re)organisatie van de waterlinies in Holland en Utrecht. In een radicale aanpak van het rivierenprobleem was hij zijn tijd te ver vooruit. Zijn ongehoorde vestingenproject in de Zuidelijke Nederlanden ten slotte, gerealiseerd in een driemanschap met Willem I en Wellington, leidde tot zijn val. Kraijenhoff raakte in de vergetelheid. Toch mag hij, met zijn activiteiten vooral in de Bataafs-Franse tijd, te boek worden gesteld als een van de erflaters van het moderne Nederland.

Siegfried Huigen, Knowledge and Colonialism: Eighteenth-century Travellers in South Africa. July 2009. ISBN 978 90 04 17743 7. Hardback (320 pp., 48 colour ill.). List price EUR 99.- / US$ 147.-. Atlantic World Series, 18.

The establishment of a settlement at the Cape of Good Hope in the seventeenth century and an expansion of the sphere of colonial influence in the eighteenth century made South Africa the only part of sub-Saharan Africa where Europeans could travel with relative ease deep into the interior. As a result individuals with scientific interests in Africa came to the Cape. This book examines writings and drawings of scientifically educated travellers, particularly in the field of ethnography, against the background of commercial and administrative discourses on the Cape. It is argued that the scientific travellers benefited more from their relationship with the colonial order than the other way around.

Igor van de Bilt, Landkaartschrijvers en landverdelers. Adriaen Verwer (ca. 1655-1717), Adriaan Kluit (1735-1807) en de Nederlandse taalkunde van de achttiende eeuw.

De achttiende eeuw staat in de literatuur bekend als een periode waarin uniformiteit en taalnormering de taalkundige agenda bepaalden, als een tijd waarin landverdelers zich het hoofd braken over in onze ogen futiele kwesties met betrekking tot spelling en woordgeslacht. In zijn proefschrift laat Van de Bilt echter zien dat de achttiende-eeuwse taalkunde veel meer te bieden heeft dan dit schrale beeld suggereert. Uit zijn bespreking van de opvattingen van Adriaen Verwer (ca. 1655-1717) wordt duidelijk dat intrigerende religieuze en filosofische idee?n ten grondslag liggen aan een ontwikkeling die leidt tot een Nederlandse Verlichtingstaalkunde. Centraal daarin staat de opvatting dat taalonderzoek in de eerste plaats onderzoek moet zijn naar de taalsystematiek. Er ontstaat aandacht voor het eigen karakter van het Nederlands en empirische onderbouwing wordt een methodische eis: taalonderzoekers moesten landkaartschrijvers zijn en onbevooroordeeld het taalkundige landschap beschrijven.
De sociale functie van taal werd benadrukt. Taal was niet meer het exclusieve medium van een kleine maatschappelijke elite, maar stond in dienst van de hele bevolking. De taal goed gebruiken was een vaderlandse plicht, droeg bij aan het welzijn van het land en was voorwaarde voor maatschappelijk succes. Regels die aangaven waar de taalgebruiker zich aan moest houden, waren daarvoor een vereiste. Idealiter konden die voortvloeien uit het onderzoek naar de taalsystematiek, maar dat bleek haalbaar noch wenselijk. Het volgen van de usus, het achtbare gebruik, was daarom de overblijvende optie. Het vaststellen daarvan had steeds tot verhitte discussies geleid, tot Adriaan Kluit de belangrijkste twistpunten beslechtte en de weg vrijmaakte voor codificatie in de schrijftaalregeling van 1804/1805.
Deze studie, die 300 pagina s telt, verschijnt als deel 60 in de reeks Uitgaven Stichting Neerlandistiek VU . De prijs is euro 25,00 (excl. verzendkosten). Het boek is verkrijgbaar bij de Stichting Neerlandistiek VU, De Boelelaan 1105, 1081 HV te Amsterdam (ISBN 978-90-8880-011-5) of bij Nodus Publikationen, Postfach 5725, D-48031 Münster (ISBN 948-3-89323-760-9 (zie ook elverdissen.dyndns.org/~nodus).

To do justice to him & myself: Evert Wendell’s Account Book of the Fur Trade with Indians in Albany, New York, 1695 1726. Edited and translated by Kees-Jan Waterman, with linguistic information by Gunther Michelson. Paper. xiv + 311 pages. Includes cd-rom with transcription of the Dutch manuscript. Contains 13 plates with reproductions of text and drawings from the manuscript. ISBN: 978-1-60618-912-2. LIGHTNING ROD PRESS, NUMBER 4 – 2008. US$ 50.00.

This translated Dutch account book of the fur trade with Indians yields essential data for understanding the workings of the intercultural fur trade in colonial North America. It contains accounts of hundreds of Indians, many listed with their own names, who purchased merchandise on credit from Evert Wendell (1681-1750) and his relatives in Albany, New York. Over 2,000 credit transactions and payments are recorded. The introduction describes the context in which the manuscript was created and analyzes aggregated data on a range of characteristics of these commercial exchanges.
Bestelinfo: mail naar fulfillment@amphilsoc.org of orders@dianepublishing.net. Verzendtarieven aldaar opvraagbaar.

E. Hagen, 'Een meer of min doodlyken haat'. Antipapisme en cultureel natiebesef in Nederland rond 1800. Vantilt, Nijmegen 2008.

Edwin van Meerkerk, Willem V en Wilhelmina van Pruisen. De laatste stadhouders. Amsterdam, Atlas, 2009. ISBN 97845001531. 240pp. € 19.90

De meest verguisde Oranje is wellicht stadhouder Willem V. In de ogen van tijdgenoten noch historici heeft hij veel goed kunnen doen. Zijn echtgenote Wilhelmina van Pruisen is de geschiedenis in gegaan als de vrouw die in 1787 bij Goejanverwellesluis is aangehouden. Zij staat te boek als een sterke, onverzettelijke vrouw. Hoewel Willem en Wilhelmina bij aanvang de machtigste stadhouders waren in de geschiedenis van de Republiek der Nederlanden, werden zij tot twee keer toe afgezet en stierf de laatste stadhouder in ballingschap. Het leven van Wilhelmina en Willem speelde zich af tegen de achtergrond van een van de woeligste periodes van de vaderlandse geschiedenis: de patriottentijd, de Franse Revolutie en de Bataafse Republiek. Door de ogen van het laatste stadhouderlijke echtpaar zien we hoe de wereld veranderde van een door adel en traditie bepaalde maatschappij tot een land dat voor het eerst een grondwet kreeg en waar de basis voor de hedendaagse democratie werd gelegd. Willem bleef zijn leven lang gehinderd door zijn strenge en eenzame opvoeding, terwijl de ambitieuze en daadkrachtige Wilhelmina nooit formeel de macht kon uitoefenen. In deze jaren van revolutie zochten zij steun bij hun gezin, maar de politieke spanningen drongen door tot diep in hun huwelijk.

Carol Adlam en Juliet Simpson (red.), Critical Exchange. Art Criticism of the Eighteenth and Nineteenth Centuries in Russia and Western Europe. Oxford, Peter Lang, 2009. 420 blz. (Cultural Interactions; Studies in the Relationship between the Arts, vol. 12). ISBN: 978-3-03911-556-3

Anna de Haas, Wie de wereld bestiert weet ik niet. Het rusteloze leven van Cornelis van der Gon, dichter en zeekapitein, 1660-1731. Amsterdam, Uitg. Balans, 2008. ISBN 978.90.501.8820.3

Cornelis van der Gon is een vergeten dichter uit het herfsttij van de Gouden Eeuw die in zijn tijd al weinig bekendheid genoot. Een man uit de kleine burgerij die droomde van literaire roem en rijkdom. Hij stierf onbekend en onbemind. Van der Gons kleine oeuvre is een staalkaart van genres die in zijn tijd werden beoefend: hij schreef gelegenheidsgedichten, toneelstukken en politieke verzen. Daarnaast maakte hij een eigen weekblad. Van alles heeft hij geprobeerd, ook in zijn privéleven, maar niets is echt gelukt. In Haarlem ging hij in de leer bij een notaris, maar hij werd het niet. Wel zorgde hij voor opschudding door de dochter van de etser Romeyn de Hooghe te schaken. In Schiedam werd hij wijnhandelaar, maar mislukte, terwijl zijn huwelijksleven in een publiek schandaal ontaardde. Als kapitein op de vloot van Peter de Grote bevoer hij de zeeën. Anna de Haas maakt de lezer moeiteloos deelgenoot van haar fascinatie voor het leven van deze dichter, op wiens brieven uit Sint Petersburg zij bij toeval stuitte.

S.A.C. Dudok van Heel, Van Amsterdamse burgers tot Europese aristocraten. De Heijen maagschap 1400-1800. Hun geschiedenis en hun portretten. Den Haag, Koninklijk Nederlands Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde, 2008. 1134 blz, €75,-. ISBN 978-90-805689-5-2.

De machtigste en rijkste Amsterdamse families uit de zestiende en zeventiende eeuw hebben tot op heden hun invloed behouden. Anders dan gedacht stierven de Bickers en de Backers niet uit, maar vererfde hun rijkdom en invloed via de vrouwelijke lijn. Dat toont de gerenommeerde Amsterdamse archiefonderzoeker S.A.C. Dudok van Heel aan in zijn levenswerk, het zojuist verschenen Van Amsterdamse burgers tot Europese aristocraten. Van Heel herschrijft de sociale geschiedenis.

Christoffel van Brants en zijn hofje. Geschiedenis van het Van Brants Rus Hofje vanaf 1733. Door Harry Donga. ISBN 9789087040499.

De Amsterdamse lutherse koopman Christoffel van Brants (1664-1732) verdiende zijn kapitaal met handel op Rusland. Hij raakte bevriend met Peter de Grote, trad vanaf 1717 op als diens ambassadeur en werd vanwege zijn vele verdiensten in de Russische adelstand verheven. Tijdens zijn tweede bezoek aan Holland logeerde de tsaar bij Van Brants thuis en op diens buitenverblijf Petersburg aan de Vecht. Deze biografie belicht de grote betekenis van Christoffel van Brants in de ontwikkeling van de politieke en handelsbetrekkingen tussen Holland en Rusland. Aan het eind van zijn leven stichtte Van Brants aan de Nieuwe Keizersgracht een hofje voor 'behoeftige' vrouwen en weduwen. Dit Van Brants Rus Hofje, gebouwd naar een ontwerp van Daniel Marot, werd in 1733 in gebruik genomen. Het tweede deel van dit boek beschrijft de bouwgeschiedenis en de kunstschatten van het hofje, de reglementen en regenten, de 'bewoonders' en het personeel.

De dominee met het stenen hart en andere overzeese briefgeheimen, onder redactie van Erik van der Doe, Perry Moree en Dirk Tang m.m.v. Peter de Bode. Uitgeversmaatschappij Walburg Pers, geïllustreerd in zwart-wit, gebonden, ISBN 978.90.5730.557.3, prijs € 19,95; 144 pagina's plus een dvd met afbeeldingen van het originele materiaal.

Op vrijdag 21 november presenteerde de Koninklijke Bibliotheek (KB) in samenwerking met Walburg Pers de publicatie De Dominee met het stenen hart en andere overzeese briefgeheimen. De publicatie en bijbehorende dvd met afbeeldingen van het originele materiaal is het resultaat van het project Sailing Letters dat op initiatief van de KB in 2004 is gestart. Het project heeft tot doel om zeventiende- en achtiende-eeuwse brieven en ander uniek materiaal van en aan Nederlandse zeelieden te ontsluiten en beschikbaar te stellen voor wetenschappelijk onderzoek.
Nederland en Engeland hebben nogal wat zeeslagen met elkaar uitgevochten. Over en weer werden schepen tot zinken gebracht of veroverd. Scheepsladingen werden, samen met de aanwezige post, tot 'prijs' verklaard. De Engelsen maakten keurige beschrijvingen van de Nederlandse buit en de bemanningen van de gekaapte schepen werden uitvoerig verhoord. De verslagen daarvan werden - samen met honderdduizenden in beslag genomen papieren - eeuwenlang bewaard, aanvankelijk in donkere kelders en op tochtige zolders van de Tower of London en later in The National Archives. Niemand keek ooit om naar deze unieke verzameling, die meer dan 38.000 zakelijke en persoonlijke brieven bevat van en aan Nederlandse zeelieden, kooplieden en hun familie. Geen van deze brieven bereikte ooit zijn bestemming. Sommige zijn tot op de dag van vandaag niet eens geopend. Pas in 1980 werden deze Prize Papers door een Nederlandse onderzoeker ontdekt.

Chris F. van Fraassen en Pieter Jan Klapwijk (red.) Herinnering aan een reis naar Oost-Indië. Reisverslag en aquarellen van Maurits Ver Huell, 1815-1819. Uitgeversmaatschappij Walburg Pers, Zutphen.

Op maandag 3 november is tijdens een symposium over de geschiedenis van het reisverhaal in het Maritiem Museum Rotterdam deel 107 in de Werken van de Linschoten-Vereeniging gepresenteerd. De uitgave is getiteld Herinnering aan een reis naar Oost-Indië. Reisverslag en aquarellen van Maurits Ver Huell, 1815-1819 en is bezorgd door Chris F. van Fraassen en Pieter Jan Klapwijk. Het boek is een uitgave van Uitgeversmaatschappij Walburg Pers te Zutphen en verschijnt inclusief cd-rom met monografie, bestaande uit een uitgebreide toelichting op de originele tekst en een biografie van Maurits Ver Huell.

Harald Deceulaer, Inventaris van het archief van de Raad van Brabant, Processen van de steden (behalve Brussel), 1596-1794, Brussel, Rijksarchief te Brussel (Anderlecht), 2008, Inventarissen 54, Bestelnummer Publ. 4715.

In deze inventaris worden 929 processen geïnventariseerd waarbij iets meer dan 30 steden betrokken partij waren. De processen hebben o.a. betrekking op belastingen, oorlogslasten, inkwartieringen van soldaten, politieke vertegenwoordiging, relaties met het hinterland, stapelrechten en tollen, aanleg van wegen, ambtenaren, zorg voor armen en zwakzinnigen, jurisdictiegeschillen enz.

Thuijs, Frans. De ware Jaco. Jacob Frederik Muller, alias Jaco (1690-1718), zijn criminele wereld, zijn berechting en zijn leven na de dood. ISBN 009789087040314, geïllustreerd.

Jacob Frederik Muller, alias Jaco, staat in de Amsterdamse geschiedenis bekend als de grootste schurk aller tijden. Na een proces van tweeëneenhalf jaar werd hij op 6 augustus 1718 op de Dam geradbraakt. Zijn reputatie is gebaseerd op een pamflet dat verscheen tijdens de appèlprocedure voor het Hof van Holland. Het bevat de onbetrouwbare visie van Jaco’s bijzit Griet Lommers en de conclusie van de procureur-generaal in Den Haag. In iedere volgende druk werd het verhaal verder aangedikt. Jaco zou in de negentiende eeuw alsnog een zachte dood zijn gestorven als Justus van Maurik niet met zijn fantastische vertelling 'het Fort van Sjaco' was gekomen. Op basis van een nauwkeurig onderzoek van alle beschikbare bronnen presenteert Frans Thuijs ons de ware Jaco. Hij laat zien hoe Jaco en zijn kornuiten probeerden te overleven in de harde achttiende-eeuwse samenleving en uiteindelijk in handen vielen van justitie.

Mallabaarse Brieven. De brieven van de Friese predikant Jacobus Canter Visscher (1717-1723), ed. Bauke van der Pol. Uitgeversmaatschappij Walburg Pers, geïllustreerd in zwart-wit, genaaid gebrocheerd, ISBN 978.90.5730.572.6, prijs € 29,50 – 288 pagina's.

In 1717 kwam Jacobus Canter Visscher aan in Cochin, op de Malabarkust van Zuid-India (destijds gespeld als Mallabar). In deze VOC-vesting zou hij 6 jaar als predikant werkzaam zijn. Hij was zeer geïnteresseerd in de Malabaarse cultuur, waarover hij 37 brieven schreef aan zijn ouders in Harlingen, maar ook aan handelaren, bankiers, militairen en wetenschappers. Na zijn dood in 1735 werden de zorgvuldig bewaarde afschriften van zijn brieven naar Nederland overgebracht, waar ze in 1743 werden uitgegeven. Canter Visscher geniet in India meer bekendheid dan in Nederland. Zijn brieven dienden in 1920 als uitgangspunt voor een standaardwerk over de geschiedenis van de provincie Malabar, het huidige Kerala. Ze bevatten gedetailleerde beschrijvingen van de vroeg-18deeeuwse Indiase cultuur, waarover de Indiërs zelf weinig op schrift hebben staan. Het boek werd later ook in het Engels en zelfs in de Keralese taal uitgegeven. VOC-kaarten en hedendaagse foto’s illustreren in deze uitgave de vele overeenkomsten tussen het huidige Cochin en het Malabar uit de brieven. De inleiding stelt de lezer zelfs in staat als reiziger in de voetsporen van Jacobus Canter Visscher te treden.

Bunge, L. van; Bots, H., Pierre Bayle (1647-1706), le philosophe de Rotterdam: Philosophy, Religion and Reception. ISBN: 9789004165366. List price EUR: 99,00

This book contains 15 essays by philosophers, theologians and historians from the Netherlands, France, Italy, England and the United States on Pierre Bayle (1647-1706), the French Protestant who found refuge in Rotterdam just before the Revocation of the Edict of Nantes (1685). From the early 1680s onward, Bayle published a series of seminal works, culminating in his Dictionaire historique et critique (1697), that is generally regarded to have served as the "arsenal" of the Enlightenment. Over the last few decades, Bayle has been rediscovered as one of the key authors of the early Enlightenment, but experts have found it extremely difficult to come to any agreement concerning his ultimate position, most notably concerning the relationship between faith and philosophy. In this volume both Bayle's philosophy and his theological views are assessed as well as his impact on the Enlightenment and beyond.

Clazina Dingemanse, Rap van tong, scherp van pen verschijnt bij uitgeverij Verloren, Hilversum (ISBN 978 90 8704-042-0).

Ook in de zeventiende eeuw probeerde men al om via de media de publieke opinie te beïnvloeden. Auteurs van pamfletten gebruikten tussen 1600 en 1750 allerlei technieken om de beeldvorming over bepaalde bevolkinsgroepen of maatschappelijke kwesties te beïnvloeden. In haar proefschrift Rap van tong, scherp van pen analyseert Clazina Dingemanse deze technieken.
In de vroegmoderne tijd is het pamflet in Nederland het belangrijkste publiciteitsmedium. Het proefschrift van Dingemanse belicht een opmerkelijk type pamflet, de zogenoemde ?praatjes?: fictieve gesprekken tussen allerlei inwoners van de Republiek, zoals boeren, schippers, kooplui, kroegbazen, Hollanders, Zeeuwen, Geldersen of Brabanders. In een ?levensechte? situatie (op de trekschuit, op de markt of bij iemand thuis) bespreken zij actuele kwesties, zoals de vraag of er oorlog of vrede moet komen, wie er de baas is in het land en of politici wel goed functioneren. De weergave van het debat is in deze praatjespamfletten allerminst neutraal: de auteur wil de lezer beïnvloeden en leidt hem naar één onafwendbare conclusie.
Dingemanse zet in haar proefschrift de overtuigingstactieken in praatjespamfletten uit de periode 1600-1750 op een rij. Zij plaatst de teksten in hun politieke context, gaat in op de interactie met andere pamfletten en onthult hoe ze de publieke opinie sturen en manipuleren, bijvoorbeeld door de inzet van verschillende gesprekstechnieken, toepasselijke sprekers, rijm, humor, vergelijkingen met vroegere gebeurtenissen en emoties. Dingemanse vat de dialoogtechnieken samen in een algemeen model dat de basis legt voor een internationale vergelijking van vroegmodern pamfletmateriaal en moderne journalistieke genres.

Machiel Bosman (2008). Elisabeth de Flines. Een onmogelijke liefde in de achttiende eeuw. Amsterdam: Athenaeum - Polak & Van Gennip.

'Ik wens en begeer dat de trouweloze handelingen van mijn vader publiek en openbaar gemaakt zullen worden, desnoods na mijn dood.' Dit zijn de woorden van Elisabeth de Flines. Ze spreekt ze uit in 1715, als ze verwikkeld is in een jarenlange vete met haar vader. Het gaat om een erfenis, om standsverschil en om de liefde van haar leven. Elisabeth, de dochter van een rijke Amsterdamse koopman, gaat er vandoor met de knecht van haar vader en wat volgt is een bittere strijd vol intriges die voor de rechter wordt uitgevochten. De bewaarde stukken zijn opgediept door Machiel Bosman. Hij heeft er een doorwrochte analyse en een prachtig verhaal van gemaakt en biedt daarmee een kijkje in de keuken van het achttiende-eeuwse familierecht. En passant voldoet hij daarmee drie eeuwen na dato aan de wens van Elisabeth de geschiedenis openbaar te maken.

Leonard Blussé en Floris-Jan van Luyn: China en de Nederlanders. Geschiedenis van de Nederlands-Chinese betrekkingen 1600-2008. Walburg Pers, Zuthpen. ISBN 978.90.5730.545.0.

Beek, van René, Gerarlda Jurrians-Helle, Frits van der Meij (red.), Lectori salutem! Boek en oudheid. Atheneum- Polak&Van Gennep, Amsterdam 2008.

Bouwman, André, Berry Dongelmans, Paul Hoftijzer, Ed van der Vlist en Christiaan Vogelaar, Stad van boeken. Handschrift en druk in Leiden, 1260-2000. Primavera Pers, 2008.

Lo van Driel & Theo Janssen (red.), Ontheven aan de tijd. Linguïstisch-historische studies voor Jan Noordegraaf. Amsterdam: Stichting Neerlandistiek VU & Münster: Nodus Publikationen, 2008.

Ontheven aan de tijd werd Jan Noordegraaf (VU Amsterdam) aangeboden ter gelegenheid van zijn zestigste verjaardag en is een rijk boek met 28 studies van vakgenoten over de geschiedenis van de taalkunde. Een kwart van de bijdragen handelt over de achttiende eeuw.

Paesie, Ruud, Lorrendrayen op Afria. De illegale goederen- en slavenhandel op West-Afrika tijdens het achttiende-eeuwse handelsmonopolie van de West-Indische Compagnie, 1700-1734. De Bataafsche Leeuw.

Velde, van der Paul, Wie onder palmen leeft. De sublieme wereld van Jacob Haafner (1754-1809). Uitg. Bert Bakker. Amsterdam, 2008. ISBN 903 51 32412

Pieter van Wissing, Stookschriften. Pers en politiek tussen 1780 en 1800. Vantilt, Nijmegen, 2008. ISBN 9789077503850; € 24,90.

Nederland beleefde in de laatste twee decennia van de achttiende eeuw een ware hausse aan periodieken. Tientallen weekbladen en kranten vochten om de gunst van de lezer in een tijd waarin de gevestigde orde voor het eerst op grote schaal te kampen kreeg met oppositionele krachten.
Dankzij het politieke tijdschrift, een betrekkelijk nieuw fenomeen, werd ons land regelmatig op de hoogte gebracht van het actuele nieuws uit binnen- en buitenland. Gematigde journalisten, vileine broodschrijvers en andere meer of minder radicale auteurs trokken alle registers open om de gebeurtenissen in smakelijke verhalen op te dienen. De hausse is onlosmakelijk verbonden met de verschillende oorlogen en revoluties die binnen- en buitenland teisterden. In nauwelijks twintig jaar tijd – binnen één generatie! – werd Nederland in hoog tempo gepolitiseerd.
Een aantal spraakmakende stookschriften vóór en tégen de gevestigde orde vormt het onderwerp van dit boek. Vinnige bladen als De Courier du Bas-Rhin, de Ouderwetse Nederlandsche patriot, De rapsodisten, De post naar den Neder-Rhijn, de Geldersche historische courant en De vriend van ’t vaderland uit de jaren 1780 verdedigden het Oranjekamp, of vielen dit juist aan. In het kielzog van de stormachtige politieke ontwikkelingen na de Franse revolutie in 1789 ontstonden De Duinkerksche courant en De gemeene man. De opeenvolgende revoluties in ons land van de jaren 1790 werden opnieuw begeleid door tientallen tijdschriften, zoals de Nieuwe post van den Neder-Rhijn, De syssepanne en de Vriendin van ’t vaderland.
Stookschriften brengt twintig jaar politieke persgeschiedenis samen uit een van de rumoerigste tijden van de Nederlandse geschiedenis.
Het boek komt tot stand onder auspiciën van de Stichting Jacob Campo Weyerman.

Christophe Madelein en Jürgen Pieters (red.), Bilderdijk, Kinker & Van Hemert. Als van hooger bestemming en aart. Met een nawoord van Piet Gerbrandy, Groningen, Historische Uitgeverij, 2008.

Aan het begin van de negentiende eeuw was het sublieme - de esthetische ervaring, die ook wel als het huiveringwekkend genot omschreven is - onderwerp van verhitte debatten in met name Engeland, Duitsland en Frankrijk. In Nederland bleef dat debat niet onopgemerkt en verscheen eveneens een aantal belangwekkende beschouwingen over het sublieme. "Als van hooger bestemming en aart" bundelt de drie belangrijkste Nederlandstalige teksten.
"De Redevoering over het verhevene" (1804) van de filosoof Paulus van Hemert (1756-1825) is geïnspireerd door de filosofie van misschien wel de grootste denker over het sublieme, Immanuel Kant. In "Iets over het schoone" (1823) brengt de dichter Johannes Kinker (1764-1845) deze verheven filosofie op een nog hoger plan in zijn ontwikkeling van een nieuwe, unieke vorm van esthetisch idealisme. Dé figuur van de vroeg-negentiende-eeuwse letteren, Willem Bilderdijk (1756-1831), keert zich in zijn "Gedachten over het verhevene" (1821) resoluut af van al deze nieuwlichterij en grijpt, op eigen onnavolgbare wijze terug op de oertekst van het verhevene: Longinus' traktaat over "Het sublieme".
Het uitvoerige en meeslepende nawoord van Piet Gerbrandy laat niet alleen met Bilderdijk zien dat de dichter zijn emoties een 'lichaam' moet geven, maar zeker dat het sublieme ook in de een-en-twintigste eeuw een heftig levend verschijnsel is in de Nederlandse letteren.

Siegfried Huigen, Verkenningen van Zuid-Afrika. Achttiende-eeuwse reizigers aan de Kaap. Walburg Pers, Zutphen, 2007. ISBN 9057304643.

G.A. Lindeboom, Herman Boerhaave. The man and his work. 2e druk; Rotterdam: Erasmus Publishing. ISBN 978 90 5235 137 7.

Henk den Heijer en Cees van Romburgh (red.), Reizen door de eeuwen heen. 100 jaar Linschoten-Vereeniging (1908-2008). Zutphen: Walburg Pers, 2008.

In 2008 viert de Linschoten-Vereeniging haar honderdste verjaardag. Ter gelegenheid hiervan verschijnt zaterdag 14 juni de jubileumuitgave Reizen door de eeuwen heen. 100 jaar Linschoten-Vereeniging (1908-2008) onder redactie van Henk den Heijer en Cees van Romburgh. In deze speciale uitgave belichten vooraanstaande maritiemhistorici de geschiedenis van de Linschoten-Vereeniging en de ontwikkeling van het reisverhaal in de 17de eeuw. Het boek bevat tevens een korte inhoudsbeschrijving van alle tot nog toe verschenen 'Werken'. Reizen door de eeuwen heen is een uitgave van Uitgeversmaatschappij Walburg Pers te Zutphen.

A.E. Leuftink, Harde Heelmeesters. Zeelieden en hun dokters in de 18de eeuw (Zutphen: Walburg Pers) ISBN 978.90.5730.543.6.

Zeelieden ten tijde van de VOC hadden een onzeker bestaan. Kapers, oorlogen, maar vooral ziekten leidden dikwijls tot een voortijdig zeemansgraf. Dat veel opvarenden niet levend terugkeerden, was dan ook een ingecalculeerd risico. Toch is het een mysterie waarom ziekte en sterfte onder zeelieden in de 18de eeuw ineens tot dramatische hoogten stegen.

Archiefwijzer Maçonieke Archieven

De Stichting ter bevordering van wetenschappelijk onderzoek naar de Vrijmetselarij in Nederland heeft een Archiefwijzer Maçonieke Archieven uitgebracht, waarin een overzicht van archieven van Nederlandse Vrijmetselaarsloges is opgenomen. Het is een zeer uitvoerige index geworden, met vermelding van adressen, telefoonnummers en contactpersonen. Heel praktisch zijn ook de vele verwijzingen naar familiearchieven in het land. Meer informatie: Secretariaat OVN, Postbus 92004, 1090 AA Amsterdam, info@stichtingovn.nl.

Belt, van de Albert, Het VOC-bedrijf op Ceylon. Een voorname vestiging van de Oost-Indische Compagnie in de 18e eeuw. Walburg Pers, Zutphen, 2008. ISBN 978.90.5730.534.4

Heuvel, van den Danielle, Women and entrepreneurship. Female traders in the Nothern Netherlands c. 1580-1815. 2e Deel in minireeks Vrouwen en werk in de vroeg moderne tijd. 2007. ISBN 978.90.5260.277.6

Natalie Scholz & Christina Schröer (eds.), Représentation et pouvoir. La politique symbolique en France (1789- 1830), introduction de Jean-Clément Martin, Rennes: Presses Universitaires de Rennes, 2007.

Historia Literaria. Neuordnungen des Wissens im 17. und 18. Jahrhundert. Hrsg. Gunert, Frank en Friedrich Vollhardt. Akademie Verlag Berlin, 2007. ISBN 978.3.05.004284.8

J.C. Streng, Kweekster van verstand en hart. Boekcultuur en leescultuur in Overijssel tussen 1650 en 1850, Intellectueel Overijssel 2, Epe 2008.

Het boek is ingenaaid, beslaat 186 pagina's, en is voorzien van illustraties, bijlagen, literatuur en index. Het kost 19 euro en is te bestellen via: jcstreng@planet.nl.

Gompers, Loes, en Merel Ligtelijn, Spiegel van Amsterdam. Geschiedenis van Felix Meritis. Rozenberg Publishers Amsterdam, 2007. ISBN 978 90 5170 979 7

De wervelende geschiedenis van de sociëteit en het gebouw Felix Meritis neemt u mee naar 1777, het jaar waarin de verlichte burgerij van Amsterdam het genootschap Felix Meritis oprichtte. Tien jaar later werd het gelijknamige gebouw met departementen voor muziek, koophandel, natuurkunde, tekenkunde en letterkunde geopend. Vele bekende orkestmeesters en musici uit binnen- en buitenland traden op in de Concertzaal. In 1889 moest deze Tempel der Verlichting zijn deuren sluiten. Daarna verschafte het gebouw onderdak aan diverse bedrijven en organisaties. De publicatie toont aan dat de geschiedenis van gebouw Felix Meritis de maatschappelijke, culturele en politieke geschiedenis van Amsterdam door de eeuwen heen weerspiegelt.

Haven, Kornee van der, Achter de schermen van het stadstoneel. Theaterbedrijf en toneelpolemiek in Amsterdam en Hamburg, 1675-1750. Walburg, (maart 2008), ISBN 978.90.5730.533.7

Op vrijdagmiddag 28 maart 2008 hoopt Kornee van der Haven te promoveren aan de Universiteit Utrecht op zijn studie naar theater en het stedelijke leven in Amsterdam en Hamburg 1675-1750.

Velema, Wyger R.E., Republicans. Essays on Eighteenth-Century Dutch Political Thought. Brill, Leiden en Boston, 2007. ISBN 978 90 04 16191 7.

Meerkerk, Edwin van, 'Ik voele ik ben niet bekwaem', De laatste stadhouder Willem V. In: Historisch Nieuwsblad Jrg. 16, nr. 10, December 2007/ Januari 2008, pag. 50 t/m 56.

Nil Volentibus Arduum, Tieranny van Eigenbaat (1679). Toneel als wapen tegen Oranje. Bezorgd en ingeleid door Tanja Holzhey en Kornee van der Haven; melodienotatie verzorgd door Rudolf Rasch. Astraea, 2008 (Duivelshoekreeks 16). ISBN 978-90-75179-26-2.

Het toneelstuk Tieranny van Eigenbaat gaat over de zelfzucht van politici, die haaks staat op het algemeen belang. Over regenten en hun positie ten opzichte van Oranje.

Dibbets, G.W.R, Joannes Vollenhove (1631-1708) dominee-dichter. Verloren, Hilversum, 2007. ISBN 978 90 8704 003 1.

Een biografie rond deze predikant die om zijn taalgebruik zeer gewaardeerd werd.

Vos, Aart, Burgers, broeders en bazen. Het maatschappelijk middenveld van 's-Hertogenbosch in de zeventiende en achttiende eeuw. Verloren, Hilversum, 2007. ISBN 978 90 8704 011 6.

Fresco, Marcel Franz (red.) Lettres de Socrate à Diotime. Cent cinquante lettres du philosophe néerlandais Frans Hemsterhuis à la princesse de Gallitzin. Dr. Hänsel-Hohenhausen, Verlag der Deutschen Hochschulschriften.

Mander, Jenny (ed.), Remapping the rise of the European novel. SVEC 2007:10, ISBN 978 0 7294 0916 2.

De schrijvers bekijken de geschiedenis van de novelle in vroegmodern Europa vanuit een vergelijkend perspectief; reizen en vertalen waren belangrijke aspecten bij de totstandkoming van dit genre.

Narin Hassan and Tamara S. Wagner, eds. Consuming Culture in the Long Nineteenth Century: Narratives of Consumption, 1700-1900. Lanham: Lexington Books, 2007. ISBN 0-7391-1207-4.(geb. uitgave).

Goldenbaum Ursuka und Alexander Košenina, Berliner Aufklärung. Kulturwissenschaftliche Studien. Band 3, 2007. Herausgabe, ISBN 978-3–86525–051–3. (Band 1 is in 1999 en band 2 in 2003 uitgebracht).

Buijs,Peter, De eeuw van het geluk. Nederlandse opvattingen over geluk ten tijde van de Verlichting, 1658-1835. Verloren, Hilversum, 2007. ISBN 9789065509994.

Buijnsters-Smets, Leontine, Decoratieve prenten met geschreven wensen 1670-1870. Vantilt , Nijmegen, 2007. ISBN 9789077503799.

Daeter, Ben, Wetenswaardigheden uit het leven van J.W. Goethe.

Estié, Paul, Van afgescheiden gemeente tot kerkgenootschap. Geschiedenis van de Hersteld Evangelisch-Luthersen in Amsterdam 1791-1836. Uitg.Verloren, Hilversum. ISBN9789087040185

de Haas, Anna, 'Schavotten en tenten: tijdelijke theaters van ca. 1600 tot ca. 1800', in: Bob Logger e.a. (red.), Theaters in Nederland sinds de zeventiende eeuw (Amsterdam, Theater Instituut Nederland / Stichting OISTAT Nederland, 2007), p. 13-37.

Hanou, André, Geschrift eener bejaarde vrouw. Betje Wolff en Agatha Deken. AUP, Amsterdam ISBN 9789053564493

Rietbergen, Peter, Europa's India. Tussen fascinatie en cultureel imperialisme, 1750-2000. Vantilt, Nijmegen, 2007. ISBN 9789077503768.

Vogel, Hans en Marjan Smits, Een oorlogsman van dezen tijd en beminnaar der sex. Uitg. Augustus, ISBN 9789045701103.

Een uit het Frans vertaalde en bewerkte autobiografie van Casimir graaf von Schlippenbach (1682-1755), een Oost-Pruisische graaf die diende in het leger van de Republiek.

Maurits Ebben en Simon Groenveld (red.), De Scheldedelta als verbinding en scheiding tussen Noord en Zuid, 1500-1800. Shaker Publishing, september 2007. ISBN: 978-90-423-0326-3

Uitgave van de Vlaams-Nederlandse Vereniging voor Nieuwe Geschiedenis, te bestellen via de vereniging.

J.C. Streng, Het schoonste gezicht van de wereld. De waardering en duiding van het Overijsselse landschap tussen renaissance en romantiek, Epe 2007.

Het boek is een particuliere uitgave en niet in de boekhandel te verkrijgen. Te bestellen via e-mail voor € 19,--, incl. portokosten.

Startpagina

Contact

Disclaimer