space | 1670-1700 1701-1710 1711-1720 1721-1730 1731-1740 1741-1750
1751-1760 1761-1770 1771-1780 1781-1790 1791-1800 1801-1830
|
1670 | 1 juni: Verdrag van Dover gesloten tussen Engeland en Frankrijk. Bevatte geheime clausule waarin de Republiek verdeeld werd. |
1676 | 29 april: Michiel de Ruyter in Syracuse overleden aan eerder opgelopen verwondingen. |
1677 |  21 februari: Benedictus Spinoza, radicaal en invloedrijk filosoof, te Den Haag overleden. |
|
9 augustus: Jacob Campo Weyerman, auteur van onder meer De Rotterdamsche Hermes (1720-1721), bij Charleroi geboren. |
1684 |  21 februari: Justus van Effen, auteur van De Hollandsche Spectator (1730-1735), te Utrecht geboren. |
1685 | 17 oktober: Edict van Fontainebleau afgekondigd door Lodewijk XIV. Hiermee werd het Edict van Nantes (1598) herroepen. Formeel einde van de tolerantie van hugenoten in Frankrijk, met grote exodus tot gevolg. |
1686 | 9 juli: De Liga van Augsburg, verdrag tussen de Duitse keizer, Spanje, Zweden en Brandenburg gesloten. De Republiek en Engeland sloten zich hier in 1688 bij aan, wat leidde tot oorlog met Frankrijk. |
1691 |  29 mei: Cornelis Tromp te Amsterdam overleden. Vlootvoogd, tegenstrever van De Ruyter en de politiek opponent van de gebroeders De Witt. |
1693 | 29 juli: Slag bij Neerwinden. Franse overwinning op Willem III tijdens de Negenjarige Oorlog. |
1694 |  21 november: Voltaire te Parijs geboren als François Marie Arouet. |
1696 | 31 januari: Aansprekersoproer tegen monopolisering begrafenissen door de stad Amsterdam. Na bloedige rellen werd de maatregel door burgemeester Jacob Boreel teruggedraaid. |
| 
15 maart: Hendrik Casimir II, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe, te Leeuwarden overleden. |
1697 | 20 september: Vrede van Rijswijk gesloten. Willem III als koning van Engeland erkend, prinsdom Orange teruggeven. |
1698 |  11 juni: Balthasar Bekker te Amsterdam overleden. Werd vooral bekend als auteur van De Betoverde Wereld (1691-1693). |
1700 | 1 november: Karel II van Spanje overleden. Over zijn opvolging breekt de Spaanse Successieoorlog uit.omhoog |
1701 |  12 januari: De Gregoriaanse kalender in Friesland ingevoerd. De eerste elf dagen van het jaar werden overgeslagen. Holland en Zeeland voerde de verbeterde kalender al in 1583 in, Gelderland, Utrecht en Overijssel in 1700. Drenthe zou als laatste, in 1701, overstag gaan. |
| 7 september: Groot Haags Verbond gesloten tussen Engeland, de Republiek en de Duitse keizer tegen Frankrijk in de Spaanse successieoorlog. |
1702 | 25 maart: Pieter Teyler van der Hulst te Haarlem geboren. Legde in zijn testament de basis voor Teylers Stichting en Teylers Museum (opengesteld voor bezoek in 1784).  |
|  27 april: Jean Bart, kaper, te Duinkerken overleden. In 1696 door Lodewijk XIV in de adelstand verheven. |
|
15 juni: Georg Rumphius op Ambon overleden. Ambtenaar in dienst van de VOC. Beroemd om zijn beschrijving van het planten- en dierenleven, onder meer in d'Amboinsche rariteytskamer (1705). |
1703 | 3 september: Johan XI Theodoor van Beieren, prins bisschop van Luik, bisschop van Regensburg en Freiburg geboren. Regeerde als een verlicht despoot, ondersteunde de verspreiding van verlichte ideeën in het Luikse. |
|
6 oktober: Oudhistoricus Louis de Beaufort te Den Haag geboren. |
1704 | 17 maart: Menno Coehoorn te Den Haag overleden. Beroemd vestingbouwkundige. |
|
17 oktober: Willem Bentinck, adviseur van stadhouder Willem IV, geboren. |
1706 | 23 mei: Slag bij Ramillies tussen een Engels-Hollandse coalitie en de Fransen. Hierna domineren de Britten en Nederlanders de Zuidelijke Nederlanden tot 1716. |
|
6 oktober: Pieter Steyn, raadpensionaris van Holland van 1749 tot 1772, te Haarlem geboren. |
| 
28 december: Pierre Bayle, auteur van de Dictionaire historique et critique en de Nouvelles de la République des Lettres, radicaal denker en journalist, te Rotterdam overleden. |
1708 | 11 juli: Eugène de Savoye en de hertog van Marlborough winnen de slag bij Oudenaarde. Zij heroveren Brugge en Gent en nemen Rijsel (Lille) in. |
1709 | 10 februari: Jean-Antoine de Mesmes d’Avaux te Parijs overleden. Gezant namens Frankrijk bij onderhandelingen die leidden tot de Vrede van Nijmegen (1678). |
| 
26 april: Huwelijk gesloten tussen Johan Willem Friso, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe, en Maria-Louise van Hessen-Kassel. |
|
23 juni: Hans Willem Bentinck, adviseur van koning-stadhouder Willem III, overleden. |
|
11 september: Slag bij Malplaquet: een Brits-Hollands leger behaalt een bloedige overwinning op de Fransen. |
| 
28 oktober: Jan Wagenaar te Amsterdam geboren. (Staatsgezind) historicus en publicist, bekend om zijn Vaderlandsche historie (1749-1759). |
1710 | 29 mei: Jurist, journalist en bepleiter van tolerantie Henri Basnage de Beauval te Den Haag overleden. Hij redigeerde het tijdschrift Histoire des ouvrages des savans (1687-1709). |
| 
18 december: Petrus Codde, grondlegger van de Oud-Katholieke kerk, te Utrecht overleden. Als bisschop door paus Clemens XI afgezet onder verdenking van jansenistische sympathieën.omhoog |
1711 | 8 januari: Philips van Almonde, Schout-bij-nacht onder De Ruyter, die in 1688 de invasie van Willem III in Engeland leidde, te Oegstgeest overleden. |
| 
21 februari: Joan van Hoorn te Amsterdam overleden. Gouverneur generaal van Nederlands Indië van 1704 tot 1709; organiseerde de koffie-aanplant op Java. |
|
9 juni: Hubert Willem de Precipiano, fel anti-jansenist, overleden te Brussel. Vanaf 1690 aartsbisschop van Mechelen. Kwam herhaaldelijk in aanvaring met het politieke gezag. |
|
14 juli: Johan Willem Friso, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe in het Hollands diep verdronken. |
1712 |  28 maart: Jan van der Heyden, uitvinder van de brandspuit (1672) te Amsterdam overleden. |
|
24 juni: Simon van der Stel te Constantia (Zuid Afrika) overleden. Gouverneur van de Kaapkolonie van 1679 tot 1699. Stichtte Stellenbosch (1679) en Drakestein (1687). Naar hem werd Simonstad vernoemd. |
|
1 mei: Jean Vilain XIIII te Aalst geboren. Zuid-Nederlands politicus, vanaf 1755 voorzitter van de Staten van Vlaanderen. |
| 
28 juni: Jean-Jacques Rousseau te Genève geboren. |
|
24 juli: Slag bij Denain. Franse troepen verslaan Oostenrijks-Nederlands leger. |
| 
18 oktober: Jeremias van Riemsdijk geboren. Gouverneur van Nederlands Indië van 1775 tot zijn overlijden in 1777 en directeur van de Indische tak van de Hollandsche Maatschappij van Wetenschappen. |
|
12 december: Karel Alexander van Lotharingen, broer van keizer Frans I, landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden, geboren. |
1713 |  11 januari: Pierre Jurieu te Rotterdam overleden. Predikant, hoogleraar en publicist. Fel orthodox, tegenstander van Pierre Bayle inzake de relatie tussen hugenoten en de (Franse) overheid. |
|
11 april: Vrede van Utrecht gesloten. Beëindigt de Spaanse Successieoorlog. |
| 
19 april: Pragmatieke Sanctie uitgevaardigd door Karel VI om opvolging door zijn dochter Maria Theresia te verzekeren. |
1714 | 28 juni: Bij testament laat raad-ordinair van de VOC Cornelis Chastelein zijn landgoed Depok na aan zijn vrijgelaten slaven als christelijk-communistische gemeenschap. |
|
28 juni: Daniël Papebrochius te Antwerpen overleden.Jezïet, medewerker van Bolland. |
1715 |  1 september: Lodewijk XIV overleden te Versailles. |
1716 | 22 november: Gisbertus Cuper, classicus en orangistisch politicus, te Deventer overleden. |
|
28 november - 14 september 1717: Tweede Grote Vergadering van de Staten Generaal gehouden. Dezelfde punten als in 1651 werden besproken (hervorming van de constitutie), maar nu met ruggespraak. Er werden geen resultaten geboekt. |
|
24 december: Patrice François de Nény geboren. President van de Geheime Raad van de Zuidelijke Nederlanden van 1758 tot 1783. |
1717 |  13 mei: Maria Theresia te Wenen geboren. Volgde krachtens de Pragmatieke Sanctie in 1740 haar vader Karel VI als keizerin op. Regeerde tot 1780. |
|
24 december: In de kerstnacht vallen in het noorden van het land veel slachtoffers door een hevige storm. |
1718 |  30 mei: Arnold Joost van Keppel, militair, te Den Haag overleden. Verbonden aan het hof van Willem III, in 1696 tot graaf van Abermarle verheven. |
|
30 mei: Bernard Nieuwentijt te Purmerend overleden. Wiskundige en natuurwetenschapper, bekend vanwege zijn bestrijding van de ideeën van Newton. |
|
25 september: Lodewijk Ernst van Brunswijk, de Dikke Hertog, te Wolfenbüttel geboren. |
1719 | 19 september: Franciscus Anneessens te Brussel overleden, Deze deken van het Metsers- en Schaliedekkersgilde leidde het verzet tegen belastingverordeningen in die stad. |
1720 |  3 augustus: Anthonie Heinsius te Den Haag overleden. Raadpensionaris sinds 1689.omhoog |
1721 | 19 november: Elie Luzac, orangistisch publicist, auteur van Hollands rijkdom (1780-1783), te Leiden geboren. |
| 
27 december: Frans Hemsterhuis, neoplatoons filosoof, te Franeker geboren. |
1722 | 2 november: Willem IV verheven tot stadhouder van Gelre. |
|
3 november: Jacques Joseph Fabry te Luik geboren. Hoofdredacteur van de Gazette de Liège, later burgemeester van Luik onder Oostenrijks, Revolutionair, Frans én Pruisisch bewind. |
|
19 december: De Compagnie Impériale et Royale des Indes Orientales, ook bekend als de Oostendse Compagnie, krijgt voor dertig jaar het monopolie op de handel met Indië en Afrika. Het octrooi werd al in 1731 ingetrokken. |
1723 | 12 juni: Isidro Melchior de la Cueva y Benavides Bedmar te Madrid overleden. Was van 1701 tot 1704 plaatsvervangend gouverneur en kapitein-generaal van de Zuidelijke Nederlanden. |
|
1 juli: Wilhelm van der Stel te Amsterdam overleden. Was vanaf 1699 gouverneur van de Kaapkolonie, werd in 1707 wegens machtsmisbruik ontslagen. |
| 
27 augustus: De beroemde bioloog Anthoni van Leeuwenhoek te Delft overleden. |
|
12 november: Jozef Clemens van Beieren, prins bisschop van Luik 1694-1701 en 1715-1723, te Luik overleden. Door de bevolking verdreven, maar met keizerlijke steun teruggekeerd. Was een broer van landvoogd Maximiliaan II. |
|
22 december: Jacques Basnage de Beauval te Den Haag overleden. Predikant en historicus, auteur van onder meer Histoire du vieux et du nouveau testament. |
1724 | 10 augustus: Georg Adam von Starhemberg, gevolmachtigd minister van Oostenrijk te Parijs (1753) en Brussel (1770-1783), geboren. Voerde tegen zijn zin de hervormingen van Jozef II door in de Zuidelijke Nederlanden. |
|
28 augustus: Caesar van Hoensbroek te Buers geboren. Prins-bisschop van Luik; werd afgezet in 1789, maar keerde in 1792 terug. Overleed later dat jaar. |
|
15 oktober: Cornelis Steenoven te Utrecht tot eerste aartsbisschop van de Oudbisschoppelijke Cleresie gewijd |
| 
11 november: Willem Arnold Alting, gouverneur-generaal van Nederlands Indië van 1780 tot 1796, te Groningen geboren. Alting staat bekend als een zeer corrupt bestuurder. |
|
23 december: Hercules de Prié teruggeroepen van zijn post als gevolmachtigd minister namens landvoogd Savoye. Werd niet erkend door de Staten Generaal omdat Prié de ambachten uit de statenvergadering wilde weren. Onderdrukte de hieropvolgende rellen met harde hand en werd mede om die reden ontslagen. |
1725 | 21 mei: Jan van Brouchoven van Bergeyk overleden te Mechelen. Staatsman en diplomaat, thesaurier-generaal en vertrouwensman van Filips V. |
| 
27 oktober: Jacob Hop te Amsterdam overleden. Invloedrijk politicus, thesaurier generaal van de Staten Generaal vanaf 1699. |
1726 | 26 februari: Maximiliaan II van Beieren, de laatste Spaanse landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden, in 1712 door Spanje als soeverein der Nederlanden erkend, overleden. |
|
18 september: De latere aartsbisschop van Mechelen, Johann von Frankenberg, te Glogau geboren. In 1778 tot kardinaal verheven. Verzette zich tegen de opheffing van de seminaries door Jozef II. |
|
8 oktober: Engelbert van Berckel te Rotterdam geboren. Vooraanstaand patriot, maakte deel uit van de gogenoemde Matadors die de oppositien tegen Willem V leidden. In 1787 uit zijn ambt gezet. |
1727 | 7 maart: Ondertekening van de Préliminairen van Parijs. Hierbij schort Karel VI het octrooi van de Oostendse Compagnie op omwille van erkenning van de Pragmatieke Sanctie. Dit leidt tot de opening van het Congres van Soissons. |
| 6 augustus: François Valentijn te Den Haag overleden Auteur van Oud en nieuw Oost-Indien(1724-1726). |
1728 | 2 januari: Louis Charles Barbiano di Belgioioso geboren te Milaan. Gevolmachtigd minister te Brussel van 1783 tot 1787. |
| 
11 juli: Albert-Casimir van Saksen-Teschen te Moritzburg geboren. Albert-Casimir was van 1780 tot 1792 landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden en werd door Jozef II aan de kant gezet in 1787. |
1729 | 12 oktober: Het regentschap van Maria-Louise van Hessen-Kassel loopt af. Willem IV neemt zijn functie als stadhouder van Friesland, Groningen, Drenthe en Gelre op zich. |
|
8 december: Friedrich Adolph Lampe te Bremen overleden. Invloedrijk piëtistisch theoloog, gezien als de vader van de zogenoemde Tale Kanaäns. |
1730 | 16 november: De medicus Wouter van Doeveren te Philippine geboren. Bepleiter van de inenting tegen pokken.omhoog |
1731 | 7 januari: Hendrik Noot te Brussel geboren. Leider van de partij van de Statisten. Eerste minister na de Brabantse Omwenteling. |
|
15 maart: Adolf Hendrik van Rechteren te Almelo overleden. Afgevaardigde namens Overijssel in de Staten Generaal en gezant te Wenen. Nam het initiatief tot de tweede Grote Vergadering (1716-1717), die hij voorzat. |
1732 | 24 september: Executie van 21 homoseksuelen te Zuidhoorn als onderdeel van massale sodomietenvervolgingen. |
1733 | 9 maart:Nicolaas von Schoenfelt geboren. Was generaal in het Statenleger tijdens de Brabantse opstand, kon de Oostenrijkse troepen niet tegenhouden. |
1734 | 10 februari: Jan André van den Mensch, Vonckist en leider van het BRabantse leger dat in 1789 de Oostenrijkers versloeg, geboren. |
| 
25 maart: Huwelijk gesloten tussen Anna van Hannover en de Friese stadhouder Willem IV. |
|
4 april: Oud-katholiek theoloog en publicist Johannes Christiaan van Erckel te Leiden overleden. Van Erckel werd in 1711 geëxcommuniceerd wegens jansenistische ideeën. |
1735 |  9 februari: Adriaan Kluit te Dordrecht geboren. Prinsgezind historicus, wordt gezien als grondlegger van de mediëvistiek. |
|
10 maart: Dirk Theodoor van Cloon te Batavia overleden. Maakte als gouverneur-generaal van Nederlands Indië een einde aan de corruptie en wreedheden op Ceylon. |
| 
18 september: Justus van Effen in Den Bosch overleden. |
1736 | 19 januari: Laurens Pieter van de Spiegel te Middelburg geboren. Raadpensionaris van Zeeland (1785-1787) en Holland (1787-1795). Overleed in ballingschap te Lingen in 1800. |
|
21 april: Eugène van Savoye, veldheer en bestuurder, te Wenen overleden. Was gouverneur van de Zuidelijke Nederlanden van 1716 tot 1724. |
|
10 juli: Cornelis Franciscus de Nelis te Mechelen geboren. Geestelijke, historicus, laatste bisschop van Antwerpen. Steunde de Brabantse omwenteling en werd de eerste voorzitter van de Revolutionaire Statenvergadering in 1790. Trachtte in zijn geschriften verlichting en katholicisme te verenigen. |
1737 |  19 april: Geert Reinders te Bedum geboren. Paste als eerste in de Noordelijke Nederlanden inenting succesvol toe bij runderpest. |
|
12 mei: Historicus Cornelis van Alkemade, die onder meer Stoke’s Rijmkroniek uitgaf, overleden. |
|
7 september: Joseph Crumpioen te Brussel geboren. Lid van diverse hoge bestuurscolleges. Brak in 1793 om politieke redenen met Jozef II. |
1738 | 20 september: Henri Crumpioen te Brussel geboren ambtenaar en diplomaat, week uit wegens Brabantse Omwenteling. |
| 
23 september: Herman Boerhaave te Leiden overleden. Wereldvermaard medicus en natuurwetenschapper. Schreef onder meer de Institutiones medicae (1708). |
1739 | 25 januari:Charles François Dumouriez te Kamerijk geboren. Militair, leidde de mislukte Franse invasie van de Republiek in 1793, liep later over naar de Engelsen. |
|
6 mei: Bernardus Smijtegeld te Middelburg overleden. Voetiaans theoloog en predikant. |
1740 | 1 maart: Jean des Roches, onderwijzer te Antwerpen, onderwijshervormer en historicus, geboren. |
| 
21 juni: Hendrik van Wijn te Den Haag geboren. Legde vanaf 1802 als archivaris van de Bataafse Republiek de basis voor het latere Algemeen Rijksarchief, nu Nationaal Archief. |
|
9 en 10 oktober: Chinezenmoord te Batavia. De etnische onlusten begonnen op 9 okober en hielden twee dagen aan. Gouverneur generaal Valckenier werd mede schuldig geacht voor de moorden. |
|
20 oktober: Keizer Karel VI overleden. Hij liet geen mannelijke erfgenaam na en had met de zogeheten Pragmatieke Sanctie afgedwongen dat zijn dochter Maria Theresia door de Europese landen werd erkend.omhoog |
1741 |  13 maart: Jozef II, landsheer van de Zuidelijke Nederlanden te Wenen geboren. Keizer, eerst met zijn moeder Maria Theresia, van 1765 tot 1790. |
|
26 augustus: Maria Elisabeth van Oostenrijk overleden. Geliefd landvoogdes van de Zuidelijke Nederlanden. |
| 
2 november: Joan Derk van der Capellen tot den Pol te Tiel geboren. Overijssels edelman, raakte in onmin met de stadhouder en publiceerde in 1781 Aan het volk van Nederland, dat de patriottenbeweging radicaliseerde. |
1743 | 16 april: President van de Hoge Raad (lid sinds 1704) Cornelis van Bijnkershoek te Den Haag overleden. Van Bijnkershoek hield gedurende 40 jaar de jurisprudentie van de Hoge Raad nauwgezet bij. |
|
30 april: Robert Jasper van der Capellen van de Marsch te Gorssel geboren. Staatsman, één van de leiders van de patriottenbeweging; in 1788 bij verstek ter dood veroordeeld. |
| 
29 november: Jan Frans Vonck, advocaat en politicus, te Baardegem geboren. Richtte het genootschap Pro Aris et Focis op, een geheim democratisch gezelschap dat aan de wieg van de Brabantse omwenteling stond. |
|
29 december: Alexander van Bylandt te Nijmegen geboren. Verloor als commandant van die stad het beleg van Breda in 1793. |
1745 | 11 mei: Slag bij Fontenoy. Een Oostenrijks-Engels-Hollands leger door de Fransen verlsagen, die hierna tot 1748 de Zuidelijke Nederlanden in handen hielden. |
| 
18 augustus: Pieter 't Hoen te Utrecht geboren. Redacteur van de Post van den Neder Rhijn (1780-1787) en de Nieuwe post van den Neder Rhijn (1795-1799). |
1746 | 17 juli: Anthonie van der Heim overleden te Den Haag; raadpensionaris vanaf 1737. Staat bekend als weifelend en krachteloos. |
|
2 augustus: Jean Luzac, redacteur van de Gazette de Leyde, aristocratisch patriot, te Leiden geboren. |
|
14 oktober: François Fagel, griffier van de Staten Generaal (1690-1744), overleden te Den Haag. Hij werd opgevolgd door zijn neef Hendrik Fagel sr. |
1747 |  9 maart: Jacob Campo Weyerman te Den Haag overleden. |
|
1 juli: Slag bij Lafeld. Engels coalitieleger door de Fransen verslagen bij Maastricht. |
| 
6 juli: John Paul Jones, Amerikaanse zeeheld die in 1779 twee op de Engelsen buitgemaakte schepen te Amsterdam verkocht, geboren. Zijn actie leidde tot een diplomatieke rel tussen Engeland en de Republiek. |
1748 | 8 maart: Erfstadhouder Willem V geboren. Op deze dag werd tijdens de Bataafse Republiek door Oranjeaanhangers voor het eerst Prinsjesdag gevierd. |
| 
11 juni: De Staten van Friesland dragen Willem IV op een nieuw regeringsreglement te maken, het Reglement Reformatoir. |
|
13 augustus: Pieter Leonard van de Kasteele te Den Haag geboren. Patriots politicus; 1805-1807 president van de Staatsraad. |
|
18 oktober: Vrede van Aken gesloten. Deze vrede beëindigde de Oostenrijkse Successieoorlog, die wordt gezien als het defintieve eindpunt van de rol van de Republiek als grote mogendheid. Het systeem van barrièresteden van de Republiek in de Zuidelijke Nederlanden werd met deze vrede hersteld. |
1749 | 12 januari: Ferdinand von Trauttmansdorff te Wenen geboren. Als gevolmachtigd minister namens Oostenrijk tijdens de Brabantse omwenteling verdreven. |
|
13 april: Frederik Sigismund van Bijlandt te Wageningen geboren. Zeeofficier, in 1808 voorzitter van het Wetgevend Lichaam van het Koninkrijk Holland. |
|
30 april: Jacob Abraham Uitenhage de Mist te Zaltbommel geboren. In Bataafse tijd politicus van federalistische snit. Als gouverneur en hervormer van de Kaapkolonie zeer invloedrijk. |
1750 | 24 januari: Doopsgezind predikant en publicist Wybo Fijnje te Zwolle geboren. Redigeerde de patriotse Hollandse historische courant. Na 1795 bij de unitarissen aangesloten. Van 1805 tot 1809 redacteur van de Bataafse staatscourant. |
| 
8 oktober: Pieter Vreede te Leiden geboren. Patriot, tijdens Bataafse Republiek democratisch-unitarisch gezind. Vluchtte in 1798 naar Lier. |
|
1 november: Gustaaf Willem van Imhoff, gouverneur generaal van Nederlands Indië sinds 1743, te Batavia overleden. Stichter van buitenverblijf Buitenzorg. |
|
20 november: Wilhelmus Schortinghuis te Midwolda overleden. Theoloog, wiens piëtistische Het innige christendom (1740) veel radicaler werd gïnterpreteerd dan bedoeld.omhoog |
1751 |  19 februari: Cornelis (Kees) de Gijselaar te Gorinchem geboren. Patriots politicus, pensionaris van Gorinchem (1776) en Dordt (1778), lid van het driemanschap met Van Berckel en Zeeberg dat de oppositie tegen Willem V leidde. Naar De Gijselaar zouden patriotten Kezen genoemd zijn. |
|
20 juni: Adriaen Valckenier, gouverneur generaal van Nederlands Indië van 1737 tot 1741, te Batavia in gevangenschap overleden. Wegens wanbeheer ontslagen en gevangen gezet. |
|
7 augustus: Frederika Sophia Wilhelmina van Pruisen, echtgenote van erfstadhouder Willem V, geboren. |
|
14 september: Frederik de Beaufort-Spontin te Namen geboren. Kamerheer van keizerin Maria Theresia, gouverneur-generaal van de Zuidelijke Nederlanden in 1814, nam ontslag bij de stichting van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. |
| 
7 december: Jurriaan François de Frederici in Zuid-Afrika geboren. Streed als gouverneur-generaal van Suriname tegen aanvallen van bosnegers en legde katoenplantages aan. Ging in 1799 over in Engelse dienst. |
|
8 december: Jozef von Königsegg te Wenen overleden. Sloot als gevolmachtigd minister namens Karel VI in 1715 het barrièretraktaat met de Republiek der Nederlanden. |
1753 | 5 februari: De latere patriot Coert Lambertus van Beyma thoe Kingma te Harlingen geboren. Na ballingschap in 1796 lid van de Nationale Vergadering. |
|
26 mei: Willem Maurits van Nassau-Ouwerkerk te Den Haag overleden. Nazaat van prins Maurits, vervulde diverse functies in het Staatse leger. Was onder meer commandant van Ieper (1713-1717) en gouverneur van Staats Vlaanderen (1749-1753). |
|
30 augustus: Auguste de la Marche, militair en politicus, te Brussel geboren. Was een tijd lang Vonckist, later in dienst van de keizer, daarna van Willem I. |
1754 |  9 april: Pieter Paulus te Axel geboren. Aristocratisch patriot, poogde vergeefs in de jaren 1780 verzoening te bewerkstelligen door overleg met prinses Wilhelmina. In 1795 voorzitter van de Provisionele Representanten van het Bataafse Volk, in 1796 voorzitter van de Nationale Vergadering. |
1755 | 10 februari: Charles-Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu, bekend onder zijn schrijversnaam Montesquieu, te Parijs overleden. |
|
22 augustus: De historicus Caspar Burman, bezorger van de Utrechtse Jaarboeken van de 15e eeuw, te Kamerijk overleden. |
| 
15 november: Jan Blanken te Bergambacht geboren. Legde onder Napoleon tussen 1819 en 1825 het Noord-Hollands kanaal aan. |
1756 |  27 januari: Wolfgang Amadeus Mozart geboren te Salzburg. De jonge Mozart zou in 1765-1766 in Den Haag verblijven met zijn vader en zuster. |
|
28 april: Louis Ghislain de Bouteville te Albert (Henegouwen) geboren. Werd in 1797 tot commissaris-generaal van de door Frankrijk geannexeerde Zuidelijke Nederlanden benoemd. |
|
1 mei: Verdrag van Versailles gesloten tussen Frankrijk en Oostenrijk; luidt de renversement des alliances in. |
|
25 mei: Neutraliteitsverklaring van de Staten Generaal tijdens de Zevenjarige Oorlog. |
|
6 juli: François de Méan de Beauvieux geboren. Zou de laatste prins-bisschop van Luik zijn. |
| 
7 september: Willem Bilderijk, orangistisch historicus, jurist, publicist en dichter, te Amsterdam geboren. |
|
4 november: Anthony Hoboken, grondlegger van een internationale handelsfirma in zuivel, te Rotterdam geboren. Werd later ook bankier. |
1757 | 13 februari: Advocaat Johannes Hespe, redacteur van het patriotse tijdschrift Politieke kruyer (1782-1787) te Amsterdam geboren. |
|
1 mei: Verdrag van Parijs gesloten tussen Oostenrijk en Frankrijk tegen Pruisen. Vervolg op het renversement des alliances van 1756. In het verdrag wordt het voornemen vastgelegd de Zuidelijke Nederlanden tot een koninkrijk te maken onder Filips van Bourbon-Parma. |
1758 | 29 augustus: Gerard van Loon te Leiden overleden. Vooraanstaand numismaticus. |
1759 | 5 januari: Thomas-Philippe d’Alsace et de Bossu, aartsbisschop van Mechelen sinds 1714, overleden. Bestrijder van het jansenisme. |
| 
12 januari: Anna van Hannover, echtgenote van erfstadhouder Willem IV, overleden. |
1760 | 4 januari: Louis Dewez te Namen geboren. Auteur van de Histoire générale de Belgique (1805-1807). |
|
10 april: Gerard George Clifford, bankier in en burgemeester van Amsterdam, te Heemstede overleden. Bezitter van een vermaarde botanische tuin, die werd beschreven door Linnaeus.omhoog |
1761 |  15 januari: Jacob Mossel te Batavia overleden. Begon als matroos in dienst van de VOC en werkte zich op tot gouverneur-generaal van Nederlands Indië. |
|
16 juli: Jean François Foppens te Mechelen overleden. Grondlegger van de Zuid-Nederlandse historiografie. |
| 
19 september: Petrus Musschenbroek te Leiden overleden. Hoogleraar en uitvinder van de Leidse fles, voorloper van de accu. |
|
31 oktober: Rutger Jan Schimmelpenninck te Deventer geboren. Advocaat, in 1796 lid van de Nationale Vergadering. Ontwierp in 1804 de nieuwe constitutie die hem in 1805 raadpensionaris maakte. In 1815 lid van de Eerste Kamer. |
1762 |  21 juli: Willem Gustaaf Frederik Bentinck, vooraanstaand orangist in de patriottentijd, te Den Haag geboren. |
|
21 oktober: Herman Willem Daendels te Hattem geboren. Militair, aanvoerder van patriotten. Pleegde in Bataafse Republiek twee staatsgrepen. |
| 
27 oktober: Gijsbert Karel van Hogendorp te Rotterdam geboren. Maakte onder bescherming van prinses Wilhelmina carrière. Bleef na vlucht in 1795 ijveren voor terugkeer van de Oranjes, wat in 1813 lukte. Raakte echter al snel in onmin met Willem I. |
1763 | 17 juli: Johannes van der Palm te Rotterdam geboren. Predikant, vluchtte in 1787 naar Zeeland,. Van 1799 tot 1806 Agent van Nationale Opvoeding. Voerde in 1804 de spelling van Siegenbeek in. |
| 
22 oktober: Frans van Mieris, schilder en historicus, te Leiden overleden. |
1764 | 4 februari: Carel Hendrik Ver Huell te Doetinchem geboren. In 1805 minister van Marine. Zou een affaire hebben gehad met Hortense de Beauharnais, echtgenote van de latere koning Lodewijk Napoleon. |
|
17 april: Karel van Hulthem te Gent geboren. Politicus in de Franse tijd, maar vooral bekend als boekenverzamelaar en botanist. Zijn bibliotheek vormt een van de kernen voor de huidige Koninklijke Bibliotheek te Brussel. |
1765 | 11 februari: Daniël Gerdes te Groningen overleden. Beroemd kerkhistoricus, onder meer door zijn Historia reformationis van 1744-1752. |
|
6 maart: Jan Kops te Amsterdam geboren. Predikant en botanist. Startte het eerste agrarische tijdschrift, Magazijn van vaderlandschen landbouw (1803-1814). |
|
18 maart: David Hendrik Chassé te Tiel geboren. Patriots militair, in 1815 bij Waterloo in Nederlandse dienst. Verdedigde Antwerpen in 1832 tegen de Franse interventie in de Belgische onafhankelijkheidsstrijd. |
|
21 maart: Hendrik Fagel jr. geboren te Amsterdam. Griffier van de Staten Generaal van 1790 tot 1795. In 1802 in ballingschap genaturaliseerd tot Engelsman. Was belast met de opvoeding van de latere koning Willem II. |
|
9 april: Maria Louise van Hessen-Kassel, Marijke Meu, weduwe van Johan Willem Friso en gouvernante namens Willem IV en V, te Leeuwarden overleden. |
1766 | 3 mei: Acte van Consulentschap getekend door Willem V en zijn voogd Lodewijk Ernst van Brunswijk; de stadhouder legde vast de hertog van Brunswijk altijd om advies te zullen blijven vragen, ook na zijn meerderjarigheid. |
1767 | 8 januari: Abraham de Veen op Curacao geboren. Koloniaal bestuurder, in 1828 ontslagen onder druk van slavenhandelaars vanwege zijn succesvolle bestrijding van de slavensmokkel. |
|
4 oktober: Huwelijk erfstadhouder Willem V en Wilhelmina van Pruisen te Berlijn. |
|
22 november: Louis Antoine Reyphins te Roesbrugge geboren. Lid van de Tweede Kamer van 1815 tot 1830. Steunde de prins van Oranje bij diens pogingen België te behouden. |
1768 | Cornelis Schrijver, vlootvoogd, te Amsterdam overleden. Adviseur van Willem IV en V. |
1769 | 17 april: Nicolaas Rouppe te Rotterdam geboren. Van 1800 tot 1802 burgemeester van Brussel. Verzette zich tegen Napoleon en tegen Willem I. Van 1830 tot 1838 opnieuw burgemeester van Brussel. |
|
14 juni: Lieven Bauwens te Gent geboren. Begon met gesmokkelde machines in 1798 de eerste continentale mechanische katoenspinnerij. |
|
9 september: Cornelis van Maanen te Den Haag geboren. Jurist en politicus, diende onder de Bataafse Republiek, het Koninkrijk Holland en Willem I. |
|
19 september: Joseph Kam te 's Hertogenbosch geboren, werd de Apostel van de Molukken genoemd om zijn zendingswerk. |
|
3 december: Emmanuel Rollier te Sint-Amands geboren. Leider in de Boerenkrijg (1798). |
1770 | 28 november: Louise, dochter van erfstadhouder Willem IV en Wilhelmina van Pruisen, geboren.omhoog |
1771 | 13 april: Adam van der Duyn van Maasdam te Deventer geboren. Maakte deel uit van hofkringen voor 1795. Trok zich uit het openbare leven terug, maar weer op het politieke toneel in 1813. Lid van het Voorlopig Bestuur, daarna liberaal gezind politicus. |
|
22 oktober: Charles Nicolas Alexandre d'Oultremont, prins-bisschop van Luik, overleden. Liet het bewind van Luik over aan zijn familie. Was een aanhanger van het Febrionisme, een beweging die streefde naar de vereniging van protestantisme, rooms katholicisme en anglicanisme. |
1772 | 24 augustus: Willem Frederik, koning Willem I, geboren. |
1773 | 15 mei: Klemens von Metternich, Oostenrijks minister en onderhandelaar tijdens het Congres van Wenen, te Koblenz geboren. |
|
3 juni: Caspar Reinwardt te Lüttringhausen geboren. Bioloog, directeur van de hortus en menagerie van Lodewijk Napoleon. |
1774 | 17 januari: Lodewijk Bakelandt, Vlaams volksfiguur en bendeleider, geboren. Hij werd na een langdurig proces met 23 medestanders in 1803 onthoofd. |
|
15 februari: Willem George Frederik (Frederik), zoon van erfstadhouder Willem V en Wilhelmina van Pruisen, geboren. |
|
29 december: Antoniotto Botta-Adorno overleden. Modernisator van de Zuidelijke Nederlanden, legde wegen en kanalen aan en hervormde de staatsfinanciën. |
|
31 december: De letterkundige Pieter Witsen Geysbeek te Amsterdam geboren. |
1775 | 14 november: Het land ten zuiden van de Maassluissedijk loopt onder en komt het water in de Zomerstraat manshoog te staan. |
|
27 november: Joachim le Sage ten Broek te Groningen geboren. Katholiek emancipator en publicist. Stichtte diverse katholieke tijdschriften, waaronder De Ultramontaan (1826). |
|
10 december: In de morgendienst te Maassluis overstemmen de 'nieuwe zangers' met hard schreeuwen het nieuwe kerkgezang en in de middagdienst de 'oude'. De dienstdoende predikant gebiedt voorzanger Antonie Buiteweg te zwijgen, maar deze stoort zich daar niet aan en gaat voort met zingen in het oude, langzame tempo. Het gevolg is dat eerst in de kerk groot tumult ontstaat en even later beide partijen op de Markt in handgemeen raken. |
1776 | 26 april: Joan Melchior Kemper te Amsterdam geboren.Jurist en politicus, opsteller van de tekst van de proclamatie die Willem I tot soeverein vorst uitriep. |
|
27 september: Ida Saint-Elme als Maria Versfelt te Lith geboren. Na een onstuimig leven bekend geworden als de vrouwelijke Casanova. |
|
16 november: Vanaf Sint-Eustatius worden schepen onder Amerikaanse vlad met kanonschoten begroet. Dit geldt als de eerste erkenning van de vlag door een buitenlandse natie. |
1778 | 4 januari: Willem Juliaan Avontroodt (†1864) te Lier geboren. Grondlegger van de Vlaamse beweging. |
|
30 mei: Voltaire te Parijs overleden. |
|
2 juli: Jean-Jacques Rousseau overleden. |
|
2 september: Lodewijk Napoleon, van 1806 tot 1810 koning van Holland, te Ajaccio geboren. |
|
4 september: Het zogeheten Geheim Verdrag van Aken gesloten tussen Amsterdam en de Verenigde Staten. De ontdekking hiervan in 1781 was de aanleiding voor de Vierde Engelse Oorlog. |
|
9 oktober: Jacob Lodewijk Kesteloot te Nieuwpoort geboren. Arts, voorstander van de koepokinenting en bepleiter van Vlaamse taal en cultuur. |
|
15 december: Godert Alexander van Capellen te Utrecht geboren. Bestuurder onder Koninkrijk Hollad. Vanaf 1816 gouverneur-generaal van Nederlands Indië; in die positie verantwoordelijk voor de Java-oorlog. |
|
23 december: François de Robiano te Brussel geboren. Kamerheer van Willem I, steunde de Belgische opstand en werd na 1830 senator. |
1780 | 2 februari: Johannes van den Bosch te Herwijnen geboren. De latere gouverneur-generaal van Nederlands Indië was de grondlegger van de Maatschappij van Weldadigheid. Van den Bosch was voorstander van het zogeheten Cultuurstelsel. |
|
20 december: Engeland verklaart de Republiek de oorlog. Deze Vierde Engelse Oorlog zou duren tot 1784.omhoog |
1781 | 5 augustus: Een Nederlands en Engels eskader treffen elkaar op de Noordzee ter hoogte van de Doggersbank. De zeeslag eindigde onbeslist, maar werd in Holland als overwinning gevierd. |
|
13 oktober: Afkondiging van het Tolerantie-edict door Jozef II. Anderen dan katholieken kregen hiermee gelijke rechten. |
1782 | 6 juli: Philippe Brion op Curaçao geboren. Eerst militair in Bataafse dienst, streed later met Simon Bolivár in Zuid Amerika. Hij werd in 1889 in het Panteon Nacional te Caracas opgenomen. |
|
13 oktober: Nicolas Joseph Daine te Andenne geboren. Commandant van Limburg, liep in 1830 over naar Belgische zijde. |
1783 | 17 maart: De zogenaamde nutteloze kloosters door Jozef II opgeheven. |
|
10 april: Hortense de Beauharnais te Parijs geboren. 1806-1810 koningin van Holland. |
1784 | 20 mei: Vrede van Parijs getekend. Einde van de Vierde Engelse Oorlog. |
|
6 oktober: begin van de zogeheten Keteloorlog tussen Oostenrijk en de Republiek om vrije doorvaart over de Schelde. Door Franse interventie gesust. |
|
14 oktober: De hertog van Brunswijk verlaat definitief de Republiek. |
|
16 november: Maatschappij tot nut van het algemeen ('t Nut) opgericht. |
1785 | 9 mei: Slag bij Vreeswijk: een regiment in opdracht van het in Amersfoort vergaderende, Oranjegezinde, deel van de Staten van Utrecht bij deze plaats tot staan gebracht. |
|
10 november: Vrede van Fontainebleau getekend tussen Oostenrijk en de Republiek na de Keteloorlog. De Schelde bleef gesloten, maar de Republiek diende wel een schadevergoeding te betalen. |
1786 | 7 en 8 augustus: De patriotse Vergadering van Vaderlandse Regenten onder leiding van De Gijselaar en Cappelen van de marsch neemt de Akte van Verbintenis aan. |
|
17 maart: Pensionaris De Gijselaar en burgemeester Gevaerts van Dordrecht door de stadhouderspoort van het Binnenhof gereden; een voorrecht dat tot dan toe aan de stadhouder voorbehouden was geweest. |
1787 | 1 januari: Oprichting Algemene Regeringsraad van de Zuidelijke Nederlanden door Jozef II, ter vervanging van de Collaterale Raden. |
|
13 maart: Isaac de Pinto te Amsterdam overleden. Koopman en bankier, bewindhebber van VOC en WIC. |
|
3 april: Jozef II stelt de Soevereine Raad van Justitie in in de Zuidelijke Nederlanden. |
|
9 mei: Slag bij Vreeswijk. Patriotten onder d’Averhoult verslaan Amersfoortse statentroepen onder Van Efferen. |
|
17 juni: Frederik rijngraaf van Salm aan het hoofd gesteld van de patriotse verdediging. Vluchtte 15/16 september na de Pruisische inval. |
|
21 juni: Giovanni Arrivabene te Mantua geboren. Als econoom, diplomaat en politicus medio 19e eeuw in België zeer actief. |
|
28 juni: Prinses Wilhelmina bij de goejanverwellesluis aangehouden door leden van het Goudse vrijkorps. |
|
13 september: inval Pruisische troepen; begin herstel stadhouderlijk bewind. |
1788 | 12 mei: Lodewijk Ernst van Brunswijk-Wolfenbüttel (de ‘dikke hertog’) overleden. |
|
27 juni: Constitutionele eed geëist van alle regenten, ambtenaren en schutters. |
|
13 augustus: Akte van Garantie: Engeland en Pruisen garanderen het hertsel van de tadhouderlijke regering in de Republiek. |
|
25 augustus: C.J. van Assen, jurist en politicus, te Harlingen geboren. |
1789 | 14 juli: Bestorming van de Bastille (Parijs). |
|
18 augustus: begin van de Luikse revolutie. Op 11 januari 1791 door Oostenrijkse troepen onderdrukt. |
|
14 december: In Frankrijk de wet aangenomen die de communale (gemeentelijke) organisatie regelt en die de basis vormt voor de huidige gemeentewetten in Noord en Zuid. |
1790 | 27 juli: Overeenkomst van Reichenbach: Pruisen belooft geen steun te verlenen aan de Brabantse omwenteling. |
|
14 oktober: Louise, dochter van erfstadhouder Willem V en Wilhelmina van Pruisen, getrouwd met met Karel George August van Brunswijk-Lüneburg (1766-1806). |
|
29 oktober: Voormalig raadpensionaris (1772-1787) Pieter van Bleijswijk te Den Haag overleden. Eerst Orangist, later pro-patriots en om die reden ontslagen.omhoog |
1791 | 16 februari: Richard d’Alton, general in Oostenrijkse dienst, die in 1787 de opstandige Zuidelijke Nederlanden bedwong en de Blijde Inkomste afschafte, pleegde op deze datum zelfmoord uit schaamte voor de Brabantse Omwenteling. |
|
30 september: Opheffing van de Etstoel, het Drentse landgerecht, dat werd vervangen door een Hof van Justitie, zoals dat in de andere gewesten bestond. |
|
1 oktober: Erfprins Willem Frederik (koning Willem I) trouwt met Frederika Louise Wilhelmina van Pruisen. |
1792 | 28 februari: Henriëtte d'Oultremont te Maastricht geboren. Zij huwde in 1841 de voormalige Nederlandse koning Willem I. |
|
29 februari: De Italiaanse componist Gioachino Rossini geboren in Pesaro. Tot zijn bekendste werk hoort een versie van de Barbier van Sevilla en de opera Guillaume Tell. |
|
1 april: De Nederlandse feministe Etta Palm bepleit in de Assemblée Législative te Parijs de toelating van vrouwen tot openbare ambten en het recht op echtscheiding. |
|
6 november: Slag bij Slag bij Jemapppes door Franse revolutionaire troepen gewonnen. |
|
27 november: Fransen veroveren Luik, maar moeten het weer prijsgeven. Twee jaar later zouden zij het definitief inlijven. |
|
6 december: Willem Frederik George Lodewijk (Guillot), de latere koning Willem II (†17-3-1849) geboren. |
|
6 december: A.J. van der Aa, auteur van het Biographisch woordenboek der Nederlanden (1852-1878), te Gorinchem geboren. |
1793 | 28 februari: Begin van het beleg van Willemstad door Dumouriez; Willemstad werd verdedigd door gouverneur Carel van den Boetzelaer, vertrouweling van Willem V, die tot 16 maart standhield. |
|
18 maart: Slag bij Neerwinden. De Franse generaal Dumouriez verslagen door Oostenrijkse troepen. Einde van het Bataafse legioen onder Daendels. |
|
26 maart: Karel Lodewijk Johan van Oostenrijk in functie als landvoogd van de Zuidelijke Nederlanden; in juni 1794 al vertrokken. |
|
28 december: Lodewijk van Bylandt overleden. Behield Curaçao tijdens Vierde Engelse Oorlog voor de Republiek. Adviseerde tegen levering schepen aan Frankrijk (affaire van Brest). |
1794 | 26 april: Slag bij Boussu-lez-Walcourt. Frans leger verslaat de Oostenrijkers. |
|
26 juni: Slag bij Fleurus. Oostenrijk verliest van Frankrijk, dat de gehele Zuidelijke Nederlanden hierdoor bezet. |
1795 | 18 januari: ballingschap stadhouderlijke familie. |
|
18 januari: Anna Pavlovna (†1865) geboren te Sint Petersburg. Zij huwde in 1816 de latere Nederlandse koning Willem II. |
|
7 februari: declaratie van Kew. Willem V vraagt koloniale bestuurders Engels gezag tijdelijk te accepteren. |
|
23 februari: erfstadhouder Willem V door Staten Generaal uit alle functies ontheven. |
|
16 mei: Zogeheten Haags Verdrag gesloten tussen Frankrijk en de Bataafse Republiek. Nauwe militaire verbintenis en een schadevergoeding van fl. 100 miljoen door de Bataafse Republiek te betalen. |
|
1 oktober: De Nationale Conventie roept te Parijs de annexatie van de Zuidelijke Nederlanden door Frankrijk uit. |
|
25 oktober: De universiteit van Leuven door de Fransen opgeheven. |
|
27 november: De Raad van Vlaanderen, in te Gent gevestigd gerechtshof, opgeheven. |
|
22 december: Thomas Ainsworth, grondlegger van de Twentse textielindustrie, te Bolton geboren. |
1796 | 1 maart: De Nationale Vergadering van de Bataafse Republiek komt voor de eerste maal bijeen. |
1797 | 4 mei: Jan-Baptist Verlooy te Brussel overleden. Vonckist, van 1795 tot 1797 burgemeester van Brussel. |
|
11 oktober: Slag bij Kamperduin. Een Engelse vloot verslaat de Bataafse Republiek en voorkomt zo een Bataafs-Franse inval in Ierland. |
|
17 oktober: Vrede van Campo Formio, tussen Frankrijk en Oostenrijk. Einde van de Eerste Coalitieoorlog. De Zuidelijke Nederlanden door Oostenrijk aan Frankrijk afgestaan. |
|
12 december: Verklaring van de 43 afgelegd. Beginselverklaring van de unitarische partij in de Nationale Vergadering. |
1798 | 22 januari: Eerste staatsgreep door H.W. Daendels brengt unitarissen aan de macht in de Bataafse Republiek. Op 12 juni van dat jaar pleegde hij opnieuw een staatsgreep, ditmaal ten gunste van een meer aristocratisch bewind. |
|
17 maart: VOC formeel opgeheven door de Bataafse Republiek. |
|
29 juni: Catharina Mulder, bekend als Kaat Mossel, te Rotterdam overleden. Spraakmakend oranjeaanhanger in de patriottentijd. |
|
5 september: Afkondiging van de Wet op de Conscriptie; alle Franse onderdanen tussen 20 en 25 jaar tot soldaat verklaard. |
|
12 oktober: Incident van Overmere: een belastingrel in een dorp nabij Gent leidt tot de zogeheten Boerenkrijg. |
|
5 december: Opstand tegen Frans gezag bij Hasselt neergeslagen. |
1799 | 6 januari: Frederik, zoon van erfstadhouder Willem V en Wilhelmina van Pruisen, overleden. |
|
21 juli: Pieter Corbeels te Brussel terechtgesteld als leider van de Brigands, die tegen de Franse bezetting streden. | |
30 juli: Charles de Loupoigne, één van de aanvoerders van de Boerenkrijg tegen de Franse bezetting van de Zuidelijke Nederlanden, te Brussel onthoofd. |
|
27 augustus: Engelse landing bij Kamperduin, werd teruggedreven door het Bataafse leger onder Daendels. |
|
5 september: Mislukte aanval op Winterswijk door prinsgezinde troepen onder August Robert van Hekeren van Suideras. |
|
19 september: Slag bij Bergen (NH). Engel-Russisch invasieleger verslagen door Bataafs-Frans legioen onder Daendels. | |
22 november: Johanna van Dorth tot Holthuysen wegens sympathie met Engelse invasie en het hijsen van een oranje vlag gefusilleerd. | |
31 december: Het octrooi van de VOC loopt af. De bezittingen gingen per 1/1/1800 over naar de Raad van Aziatische Bezittingen en Etablissementen.omhoog |
1801 | 8 oktober: Verdrag van Parijs gesloten tussen Frankrijk en Rusland, waarin in een geheime clausule Europa werd verdeeld. |
1802 | 27 maart: Vrede van Amiens gesloten tussen Engeland en Frankrijk. Deze vrede bracht de Tweede Coalitieoorlog ten einde. De Bataafse Republiek herkreeg de oude koloniën, met uitzondering van Ceylon. |
1803 | 13 februari: Voormalig erfstadhouder Willem V krijgt het vorstendom Fulda en Corvey ter compensatie van het verlies van zijn Nederlandse bezittingen; hij staat het af aan zijn zoon, de latere koning Willem I. |
|
6 april: Charles Pichegru overleden. In 1793 bevelhebber van de Rijn- en Moezellegers van Frankrijk, in 1794 van het Noorderleger, viel in 1795 de Republiek binnen. Als royalist ontslagen en gevlucht. In 1803 teruggekeerd en gearresteerd, pleegde waarschijnlijk hierna zelfmoord. |
|
22 november: De patriotse publicist Bernardus Bosch, die schreef onder de pseudoniemen Batavus en Vrijhart, te Scheveningen overleden. |
1805 | 9 tot 16 april: Volksstemming over de staatsregeling die Schimmelpenninck tot raadpensionaris zou maken. |
1806 | 9 april: Willem V te Brunswijk overleden. |
1807 | 12 januari: In Leiden ontploft een kruitschip; 151 mensen komen om. |
1810 | 16 maart: Verdrag van Parijs tussen Frankrijk en het koninkrijk Holland, waarin handel met Engeland verboden werd. |
|
9 juli: Het koninkrijk Holland wordt bij het Decreet van Rambouillet bij het Franse keizerrijk ingelijfd. |
1811 | 8 januari: Samuel Story te Kleef overleden. Kapitein ter zee in Bataafse dienst. Gaf zich in 1799 over aan de Engelsen en werd om die reden in 1802 verbannen. |
|
18 augustus: Verplichte registratie van achternamen op decreet van keizer Napoleon; invoering burgerlijke stand. |
|
16 juli: Jean Nicolas Bassenge te Luik overleden. Dichter en staatsman, stond aan de wieg van de Luikse revolutie van 1789. |
1813 | 21 november: Het voorlopig bestuur (G.K. van Hogendorp en A. van der Duyn van Maasdam) neemt het gezag over de Noordelijke Nederlanden over van de Fransen, in afwachting van terugkeer van de latere koning Willem I. |
|
2 december: Proclamatie van Willem I tot soeverein vorst. |
1814 | 30 mei: Vrede van Parijs. Frankrijk teruggebracht tot de grenzen van 1792. |
|
13 augustus: Anne Willem Carel van Nagell van Ampsen, aan het hof van Willem V verbonden voor 1795, weigert als minister van Buitenlandse Zaken de Conventie van Londen te contrasigneren wegens de daarin voorziene positie van de Zuid-Amerikaanse koloniën. |
1815 | 18 juni: Slag bij Waterloo. |
|
2 oktober: Verdrag van Parijs gesloten tussen Frankrijk en de geallieerden, legt de basis voor de vrede van Parijs van een maand later. |
|
20 november: Vrede van Parijs gesloten. Frankrijk teruggebracht tot de grenzen van 1815. |
1816 | 24 februari: Jan Nieuwenhuijzen te Monnickendam overleden. Doopsgezind voorganger en mede-oprichter van de Maatschappij tot Nut van het Algemeen. |
1818 | 18 april: Pieter Quint Ondaatje te Batavia overleden. In 1783 leider van de Utrechtse patriotten, oprichter van het genootschap Pro Patria et Libertate. Verzoend met de Oranjes in 1816 en benoemd tot lid van de Hoge Raad van Justitie te Batavia. |
1820 | 9 juni: Wilhelmina, weduwe van Willem V, overleden op het Loo. |
1822 | 27 december: Oprichting Amortisatiesyndicaat. Bedoeld ter bestrijding van de staatsschuld groeide de instelling uit tot en buitenparlementair finanieringsorgaan voor de zogenoemde KB-regering van Willem I. |
1830 | 25 augustus: Opvoering van de opera De stomme van Portici in de Muntschouwburg te Brussel. Leidde tot rellen, die uitgroeiden tot de Belgische opstand.omhoog |
|
